Table of Contents
Научниците откриваат дека замената на дел од натриумот со калиум во кујнската сол би можела значително да го намали ризикот од висок крвен притисок, срцев и мозочен удар. Сепак, оваа алтернатива не е безбедна за секого, особено за луѓето со одредени бубрежни заболувања.
Една едноставна промена во секојдневната исхрана би можела да спречи милиони смртни случаи поврзани со кардиоваскуларни заболувања. Станува збор за замената на обичната кујнска сол со сол збогатена со калиум, која, според ново истражување објавено на 4 ноември 2026 година во научното списание „Nature Health“, би можела значително да го намали ризикот од срцеви и мозочни удари.
Истражувачите од Институтот за глобално здравје „Џорџ“ го моделирале потенцијалниот ефект од оваа промена во 193 земји. Според нивните процени, целосната замена на обичната сол со алтернатива збогатена со калиум би можела да спречи околу 2,96 милиони смртни случаи годишно, како и повеќе од 10 милиони нови случаи на срцеви и бубрежни заболувања.
Во анализата била користена мешавина од 75 проценти натриум хлорид и 25 проценти калиум хлорид. Доколку замената се применува само кај солта што се користи во домаќинствата, проценетиот број спречени смртни случаи би изнесувал 1,85 милиони годишно.
Зошто солта со калиум е подобра алтернатива?
Разликата е во начинот на кој двата минерала влијаат врз организмот. Натриумот придонесува за задржување на течности и зголемување на крвниот притисок, додека калиумот им помага на бубрезите да го исфрлат вишокот натриум преку урината, со што може да придонесе за намалување на притисокот.
Лекарот и кардиолог Ченг-Хан Чен објаснува дека замената на дел од натриумот со калиум може да биде поедноставен начин за намалување на внесот на натриум, особено затоа што на многу луѓе им е тешко целосно да се откажат од солената храна.
Интересно е што солта збогатена со калиум има речиси ист вкус како обичната, па повеќето луѓе тешко би ја забележале разликата.
Поврзани објави
Кој треба да биде внимателен?
И покрај потенцијалните придобивки, оваа замена не е соодветна за сите. Особено внимание треба да посветат луѓето со напредната хронична бубрежна болест, бидејќи нивните бубрези може да не успеваат ефикасно да го исфрлат вишокот калиум од организмот.
Тоа може да доведе до хиперкалемија – опасно зголемување на нивото на калиум во крвта, кое може да предизвика сериозни нарушувања на срцевиот ритам, па дури и срцев застој. Внимателни треба да бидат и лицата што земаат лекови кои влијаат врз нивото на калиум. Пред употреба на ваква сол, неопходна е консултација со лекар.
Колку сол треба да внесуваме дневно?
Светската здравствена организација препорачува дневниот внес на натриум да биде помал од 2.000 милиграми, што одговара на помалку од пет грама сол. Експертите нагласуваат дека за здравјето на срцето не е доволно само да се промени видот на солта. Важно е да се намали внесот на солена и преработена храна, да се одржува физичка активност и редовно да се контролира крвниот притисок.
Истражувачите сепак предупредуваат дека станува збор за математички модел заснован на постојни податоци и претпоставки, а не за доказ дека замената веднаш ќе спречи толкав број смртни случаи во реални услови.
Фото: pexels
