Иако се рекламираат како помош за подобро здравје, витамините и минералите во прекумерни количества можат да предизвикаат сериозни проблеми – од оштетување на црниот дроб до нарушена рамнотежа на хранливите материи.
Денес постојат додатоци во исхраната за речиси сè – погуста коса, посилни коски, подобро расположение и посилен имунитет. Но, тоа што се достапни без рецепт и често содржат природни состојки не значи дека се безопасни. Прекумерното внесување може да има негативни последици, предупредуваат диететичарите.
Можат да го оштетат црниот дроб
Црниот дроб обработува многу од супстанциите што ги внесуваме, а во него се складираат и одредени витамини. Особено внимание треба да се посвети на витамините растворливи во масти, како витаминот А, кој може да се натрупува во организмот. Долготрајното внесување високи дози може да доведе до труење и оштетување на црниот дроб.
Ризик постои и кај одредени билни додатоци, меѓу кои екстрактот од зелен чај, ашваганда, кава-кава, куркума и цимицифуга, како и при внесување високи дози витамин Б3. Особено внимателни треба да бидат лицата кои веќе имаат проблеми со црниот дроб.
Можат да го променат дејството на лековите
Додатоците во исхраната не се секогаш безбедни за комбинирање со лекови. Некои можат да ја намалат нивната ефикасност, додека други го зголемуваат ризикот од несакани реакции.
На пример, калциумот и железото можат да ја намалат апсорпцијата на левотироксин, лек што се користи за проблеми со тироидната жлезда. Лукот, гинкото и рибиното масло можат да влијаат врз згрутчувањето на крвта, што е особено важно за луѓето кои земаат лекови како варфарин.
Може да ја нарушат рамнотежата на хранливите материи
Поврзани објави
Поголемиот број додатоци не значи и подобро искористување на хранливите материи. Напротив, одредени витамини и минерали можат да ја попречат апсорпцијата на други. Калциумот, на пример, може да ја намали апсорпцијата на железото ако се земаат истовремено.
Сличен проблем постои и со цинкот и бакарот. Долготрајното внесување високи дози цинк може да предизвика недостиг на бакар, што може да доведе до анемија и невролошки проблеми.
Го зголемуваат ризикот од камења во бубрезите
Одредени додатоци можат да го зголемат ризикот од појава на камења во бубрезите, особено кај луѓето кои и претходно имале ваков проблем. Некои концентрирани билни препарати можат да содржат големи количества оксалати – соединенија кои придонесуваат за создавање камења.
Иако намирниците како цвеклото, спанаќот и куркумата обично не претставуваат проблем кога се консумираат во вообичаени количества, концентрираните додатоци може да носат поголем ризик. Високите дози витамин Ц исто така можат да ја зголемат количината оксалати во урината.
Дали навистина ни се потребни додатоци?
Пораките на социјалните мрежи често создаваат впечаток дека за добро здравје мора да земаме голем број витамини и минерали. Сепак, експертите нагласуваат дека додатоците треба да бидат дополнување на разновидната и урамнотежена исхрана, а не нејзина замена.
Тие можат да бидат корисни кога постои утврден недостиг на одреден витамин или минерал, при ограничувачки начин на исхрана или кај состојби што ја отежнуваат апсорпцијата на хранливите материи. Ако се сомневате дека ви недостигаат одредени хранливи материи, најдобро е пред да започнете со земање додатоци да се консултирате со лекар или нутриционист. Здравите навики, разновидната исхрана, физичката активност и квалитетниот сон и понатаму се основата на доброто здравје.
pexels
