Table of Contents
Кариесот – мал непријател кој тивко и ненаметливо ни ги уништува забите. Секој знае за него и неговите штетни ефекти, но колку навистина знаете за овој малечок, но моќен уништувач на нашата насмевка? Повеќето луѓе се свесни дека лошата орална хигиена и слатките грицки го предизвикуваат, но вистината е дека постојат неколку фасцинантни и неочекувани факти за кариесот кои сигурно не сте ги слушнале.
Време е да ги разбиете некои од најчестите митови и да откриете нови факти за кариесот што ќе ви помогнат подобро да ги заштитите вашите заби.
1. Кариесот е заразен – Дали е можно да го „фатите“?
Иако звучи необично, кариесот е всушност заразен! Точно е дека бактериите кои го предизвикуваат кариесот можат да се пренесат од една личност на друга. Оралните бактерии, како Streptococcus mutans, кои го предизвикуваат кариесот, се пренесуваат преку плунката. Тоа значи дека споделувањето на чаши, прибор за јадење или бакнување може да го пренесе овој микроб и да го зголеми ризикот за развој на кариес кај другата личност.
Што може да направите?
Одржувајте добра орална хигиена и внимавајте на споделувањето на предмети со други луѓе. Особено е важно да се внимава кај малите деца, бидејќи тие често може да ги добијат овие бактерии од родителите.
2. Кариесот не се создава само од шеќер – Киселините се главниот виновник
Често слушаме дека шеќерот е главниот причинител за кариес, но вистината е малку посложена. Сам по себе, шеќерот не е директен причинител на кариесот. Главниот виновник е всушност киселината што се создава кога бактериите во устата ќе ги разложат јаглехидратите (вклучувајќи го и шеќерот). Оваа киселина ги напаѓа забите, ги омекнува и создава поволна средина за формирање на кариес.
Како да се заштитите?
Намалете го внесот на слатки, но не заборавајте дека и киселите намирници како газираните пијалаци, цитрусното овошје и виното можат да ја зголемат киселоста во устата и да ги ослабат забите. Редовното плакнење на устата со вода по консумирање на овие намирници може да помогне.
3. Кариесот може да се развие дури и ако редовно ги миете забите
Ова звучи неверојатно, но е вистина. Иако редовното миење на забите е клучно за спречување на кариес, не значи дека 100% ќе ве заштити. Некои луѓе имаат поголем ризик за развој на кариес поради генетски фактори, анатомија на забите или начинот на кој нивното тело реагира на одредена храна.
4. Кариесот може да се спречи, но не и да се излечи сам по себе
Кога ќе се појави кариес, забната ткиво почнува да се разградува и штом процесот почне, нема начин за „самоизлекување“. Единствениот начин да се поправи веќе настанатиот кариес е стоматолошка интервенција – чистење и пломбирање на оштетеното место. Сепак, можете да го спречите неговото појавување или ширење со правилна нега.
Превентивни мерки:
- Четкајте ги забите најмалку два пати дневно.
- Користете забен конец за да ги исчистите подрачјата меѓу забите каде што четката не може да дојде.
- Одвреме-навреме користете водица за уста за дополнителна заштита од бактерии.
- Посетувајте стоматолог редовно за прегледи и чистење на забите.
Поврзани објави
5. Плуунката е природен заштитник од кариес
Плуунката е еден од најдобрите природни заштитници на вашите заби. Таа помага да се измијат остатоците од храна и да се неутрализираат киселините кои ги напаѓаат забите. Покрај тоа, содржи минерали кои можат да помогнат во реминерализација на емајлот, што го прави плунката важен фактор за оралното здравје.
Што може да направите за да ја стимулирате плунката?
- Жвакајте гума без шеќер по оброците за да ја стимулирате производството на плунка.
- Пијте доволно вода во текот на денот за да спречите сувост на устата.
- Избегнувајте прекумерна консумација на кофеин и алкохол, бидејќи тие ја намалуваат продукцијата на плунка.
6. Проблеми со кариес не се само кај децата
Иако најчесто го поврзуваме кариесот со децата, вистината е дека и возрасните можат да се соочат со истиот проблем. Всушност, кариесот е една од најчестите болести кај возрасните, особено кај оние кои консумираат многу шеќери, газирани пијалаци и имаат лоши навики за хигиена на усната шуплина.
Кај повозрасните, кариесот може да се појави и на корените на забите, бидејќи со текот на времето, забната глеѓ се повлекува и корените се изложуваат на бактерии и киселини.
7. Флуорот е вашиот најдобар пријател во борбата против кариесот
Флуорот, кој се наоѓа во повеќето пасти за заби и води за плакнење, е моќно оружје против кариесот. Тој помага во реминерализација на забната глеѓ и ги прави забите поотпорни на киселините што ги создаваат бактериите. Во многу земји, водата е флуоризирана, што помага да се намали ризикот од кариес на ниво на популација.
Како да го користите:
Изберете паста за заби со флуор и редовно користете ја. Ако живеете во област каде што водата не е флуоризирана, консултирајте се со вашиот стоматолог за дополнителни флуоридни третмани.
8. Кариесот може да остане незабележан – Поголемиот дел од времето нема симптоми
Една од најголемите закани од кариесот е што тој може да остане незабележан во почетните фази. Во почетокот, кариесот ретко предизвикува болка или други видливи симптоми. Затоа, редовните стоматолошки прегледи се клучни за да се открие и лекува кариесот на време, пред да премине во подлабоки и посериозни проблеми.
Кога да посетите стоматолог?
Посетувајте го стоматологот најмалку два пати годишно за рутински прегледи и чистење на забите. Ако почувствувате болка, чувствителност или забележите темни дамки на забите, веднаш консултирајте се со стоматолог.
Кариесот е повеќе од обичен проблем со забите – тој може да има долготрајни последици по здравјето на вашата насмевка. Со правилна хигиена, превентивни мерки и редовни стоматолошки контроли, може да го држите под контрола и да ја зачувате здравата насмевка што ја заслужувате. Време е да се погрижите за вашите заби и да му кажете „не“ на кариесот!
