Почетна Убавина и здравјеЗимското или летното сметање на времето – кое е подобро за здравјето?

Зимското или летното сметање на времето – кое е подобро за здравјето?

од nenad
2 минути читај за

Фото: https://pixabay.com/photos/clock-pocket-watch-clockwork-3179167/

Прашањето дали треба да останеме на зимско или на летно сметање на времето повторно е во фокусот на научниците. Истражувањата покажуваат дека начинот на кој го усогласуваме часовникот со природната светлина може да влијае врз спиењето, биолошкиот ритам и општото здравје.

Според експертите за спиење и деноноќниот ритам, трајното зимско сметање на времето има предности за здравјето, бидејќи подобро се усогласува со природниот циклус на светлина и темнина. Утринската светлина му помага на организмот да го регулира внатрешниот биолошки часовник, додека изложеноста на светлина во доцните вечерни часови може да го одложи чувството на поспаност.

Американската академија за медицина на спиењето се залага за укинување на сезонското поместување на часовникот и воведување трајно стандардно, односно зимско сметање на времето. Според оваа организација, промената на часовникот може привремено да го наруши спиењето и да влијае врз физичкото здравје и безбедноста.

Сепак, научните сознанија не се целосно еднозначни. Систематски преглед објавен во списанието European Journal of Epidemiology во февруари 2026 година анализирал 157 студии од 36 земји. Авторите утврдиле дека пролетното поместување на часовникот е поврзано со зголемен ризик од одредени кардиоваскуларни настани и сообраќајни несреќи со смртни последици. Од друга страна, дел од истражувањата укажуваат на можни придобивки од летното сметање на времето во текот на летните месеци, вклучително и пониска вкупна смртност и помал број сообраќајни несреќи.

Истражувачите нагласуваат дека доказите се разликуваат во зависност од здравствениот исход, годишното време и квалитетот на студиите. Затоа не може да се заклучи дека летното сметање на времето е штетно во сите околности или дека зимското носи само придобивки.

Една од главните причини за загриженост е нарушувањето на деноноќниот ритам – природниот систем што го регулира времето за спиење и будење. Кога часовникот се поместува, општествените обврски и изложеноста на дневна светлина може привремено да не се усогласуваат со внатрешниот биолошки часовник.

Без оглед на тоа кој систем ќе се применува, за подобар сон се препорачува редовно време за легнување и будење, изложување на природна светлина наутро и ограничување на силната светлина во вечерните часови.

Научниот заклучок засега е дека честите промени на времето можат да имаат неповолни последици, но изборот меѓу трајно зимско и трајно летно сметање бара внимателно разгледување на сите докази, вклучително и влијанието врз здравјето, безбедноста и секојдневниот живот.