Недоволната изложеност на природна дневна светлина може да биде поврзана со зголемен ризик од деменција, покажуваат научни истражувања. Научниците откриле дека луѓето кои поминуваат повеќе време изложени на посилна дневна светлина имаат помала веројатност да развијат деменција, што отвора нови прашања за влијанието на секојдневните навики врз здравјето на мозокот.
Во истражување објавено во научното списание General Psychiatry во јуни 2026 година, биле анализирани податоци од 87.577 лица кои на почетокот немале деменција. Нивната изложеност на дневна и ноќна светлина била следена во период од седум дена со помош на уреди што се носат на зглобот.
Учесниците биле следени во просек 8,1 година, а во тој период деменција била дијагностицирана кај 741 лице.
Резултатите покажале дека изложеноста на дневна светлина со интензитет поголем од 1.000 лукси била поврзана со 16 проценти помал ризик од деменција во споредба со изложеноста на послаба светлина.
Дополнително, подолгото поминување време на посилна светлина било поврзано со дополнително намалување на ризикот. Истражувачите забележале поволна поврзаност кај лицата кои дневно поминувале најмалку 42 минути изложени на светлина со интензитет од 5.000 лукси или повеќе.
Зошто дневната светлина е важна?
Природната светлина има важна улога во регулирањето на биолошкиот часовник, кој го контролира циклусот на спиење и будење. Овој механизам е поврзан и со когнитивните функции, односно со процесите на помнење, внимание и размислување.
Истражувачите посочуваат дека дел од забележаната поврзаност може да се објасни преку влијанието на светлината врз ритамот на спиење и активност, како и преку одредени промени во мозочните структури.
Интересно е што во ова истражување не била утврдена значајна поврзаност меѓу изложеноста на ноќна светлина и ризикот од деменција.
