Жителите на Србија плаќаат повисока цена за електрична енергија во споредба со луѓето во 13 европски земји. Сепак, официјални лица од владата тврдат дека трошоците за електрична енергија во Србија се меѓу најниските во Европа и ќе останат такви и по 1 октомври, иако ќе има зголемување на цената од 6,6 проценти.
Според неделникот „Радар“, земајќи ги предвид сите давачки кои се вклучени во сметките на потрошувачите, електричната енергија во Србија е поскапа од онаа во некои од најнапредните европски земји како Шведска и Норвешка. Исто така, електричната енергија е поевтина во пет соседни држави: Бугарија, Романија, Црна Гора, Албанија и Унгарија, како и во Полска, Исланд, Молдавија, Литванија, Грузија и Турција.
Докторот по економски науки, Драгован Милиќевиќ, поранешен државен секретар за трговија, за „Радар“ изјави дека во наведените држави цената на еден киловат-час (kWh) се движи од 1,23 евроценти (во Грузија) до 8,7 евроценти (во Молдавија), додека во Србија е 8,79 евроценти. Милиќевиќ се повика на податоците од Евростат.
Сепак, анализата на Милиќевиќ укажува дека реалната цена во Србија е значително повисока од 8,79 евроценти за kWh. Неговата пресметка се заснова на претпоставката дека поголемиот дел од граѓаните користат една петтина од електричната енергија во текот на ноќта, кога тарифата е пониска, и 80 проценти во текот на денот, кога тарифата е повисока.
Пресметката покажува дека секој kWh чини од 14,5 динари до 21,43 динари, или од 12,37 евроценти до 18,29 евроценти, во зависност од вкупната потрошувачка. Оваа цена ги вклучува акцизите, данокот на додадена вредност и разните такси, вклучувајќи ја и таксата за јавни услуги која се наплаќа преку сметката за струја.
„Со години се туркаше наративот дека цената на електричната енергија за домаќинствата во Србија е најниска или меѓу најниските во Европа. За да се дојде до реалната цена што ја плаќа потрошувачот, мора да се вклучат сите други ставки, почнувајќи од ангажираната моќност, преку надоместоците за обновливи извори, до акцизите и ДДВ“, истакнува Милиќевиќ.
Тој објаснува дека цената по kWh е најниска во зелената зона (месечна потрошувачка до 350 kWh), значително повисока во сината зона (од 351 до 1,600 kWh), а највисока при влегување во црвената зона, за која границата досега беше 1,600, а од 1 октомври ќе се намали на 1,200 kWh.
За да овозможи споредба на податоците со други земји, Милиќевиќ ја исклучил фиксната такса за јавна услуга од 349 динари од сметката за електрична енергија. Без таа ставка, просечната цена по kWh се движи од 13,34 динари до 21,12 динари, или од 11,4 до 18 евроценти.
Излегува дека потрошувачите во Србија плаќаат повисоки цени за електрична енергија дури и од жителите на Шведска, чиј бруто домашен производ по глава на жител е 4,3 пати поголем отколку во Србија, или од Норвежаните, чиј БДП по глава на жител е дури 6,4 пати повисок.
Со зголемувањето на цената од 6,6 проценти и намалувањето на прагот за влегување во поскапата црвена зона, некои домаќинства ќе забележат зголемување на сметките за октомври за десет до 20 проценти.
