Оваа болест најчесто ги погодува жените на возраст од 23 до 43 години и може да предизвика неплодност. А што е ендометриоза, кои се нејзините симптоми, дали се лекува и како?
Ендометриозата е една од најчестите гинеколошки заболувања која ја погодува секоја трета жена во репродуктивна возраст. Иако е хронична и прогресивна состојба, раната дијагноза и навремената терапија може значително да ги ублажат симптомите и да ја забават прогресијата на болеста.
Што е ендометриоза?
Ендометриозата е болест зависна од естроген во која надвор од него се појавува ткиво слично на ендометриумот (поставата на матката). Најчесто ги погодува жените на возраст од 23 до 43 години, но може да се јави и кај тинејџерките. Постои генитална ендометриоза, кога се зафатени матката, јајниците и јајцеводите, како и екстрагенитална ендометриоза, која ги зафаќа другите органи како што се цревата, мочниот меур, па дури и мукозните мембрани на очите или носот.
Причините за ендометриоза сè уште не се прецизно утврдени, но постои сомневање за генетска предиспозиција, анатомски карактеристики на телото и исхрана.
Најчестите симптоми на ендометриоза
- Интензивната болка која започнува неколку дена пред менструацијата, продолжува за време на истата и неколку дена по нејзиното завршување.
- Тешка и болна менструација.
- Хронична болка во карлицата која трае подолго од шест месеци, обично 10-14 дена секој месец.
- Болка за време на сексуалниот однос, која може да го попречи интимниот живот.
- Неплодност – намалена плодност и неможност да забремените.
Како се дијагностицира ендометриозата?
Најприфатливиот дијагностички метод е ултразвукот на карлицата, кој може да се користи за сомневање за аденомиоза (ендометриоза на матката) и за идентификување на цисти на јајниците.
Магнетната резонанца и скенер даваат подетален увид во фокусите на ендометриозата на јајниците, матката, јајцеводите, но и на други органи како што се цревата и абдоменот.
Поврзани објави
Лапароскопската дијагноза се користи како дел од операцијата, за време на отстранувањето на ендометриоидните цисти, лекарот може визуелно да го потврди присуството на болеста.
Златен стандард во дијагностиката е хистолошка анализа на отстранетото ткиво, што конечно ја потврдува дијагнозата.
Третман на ендометриоза
Иако во моментов не постои лек кој целосно ја елиминира болеста, постојат начини да се забави прогресијата:
- Нестероидните антиинфламаторни лекови ја ублажуваат болката и воспалението.
- Прогестагенските препарати го забавуваат развојот на фокуси надвор од матката.
- Комбинираната орална контрацептивна терапија ги стабилизира хормоните и ја намалува болката за време на менструацијата и сексуалниот однос.
- За големи цисти и фокуси кои не реагираат на лекови, се препорачува хируршко отстранување.
Што е ендометриоза и зошто може да биде сериозна?
Најголемата компликација на ендометриозата е неплодноста. Кога фокусите се наоѓаат во јајцеводите, тие предизвикуваат нивна блокада. Ендометриоидните цисти во јајниците создаваат лузни и го намалуваат бројот на фоликули, што директно влијае на овулацијата и шансите за бременост. Добрата вест е што по успешното лекување, бременоста и породувањето обично продолжуваат без компликации.
Превенција и важноста на редовните прегледи
Не постои специфична превенција, но може да помогне здравиот начин на живот, урамнотежена исхрана и одржување на здрава телесна тежина. Вишокот тежина и хормоналната нерамнотежа можат да придонесат за развој на болеста.
Повеќето гинеколошки проблеми подолго време поминуваат без симптоми, поради што е клучно барем еднаш годишно да се прави гинеколошки преглед. Ако забележите некој од симптомите на ендометриоза, веднаш контактирајте го вашиот лекар. Раната дијагноза овозможува ефикасен третман и подобра контрола на болеста.
Фото: Pexels.com
