Во Србија од утре, па во текот на следните шест месеци, цените на приближно 25 видови производи ќе бидат намалени, бидејќи Владата, со донесувањето на Уредбата за посебни услови за вршење трговија за одредени видови стоки, ги ограничи профитните маржи на најмногу 20 проценти.
Овие нови регулативи ќе важат за сите деловни субјекти кои во 2024 година оствариле приходи од над 4,5 милијарди динари, или приближно 38 милиони евра, што значи дека сите трговски ланци ќе мора да ги спроведуваат, а некои од нив минатата година имале заработка од над една милијарда евра.
Министерот за финансии на Србија, Синиша Мали, изјави дека од утре, цените на 20.000 производи од 23 категории ќе бидат редуцирани на полиците на сите малопродажни ланци, согласно со уредбата на Владата за лимитирање на маржите. “Очекуваме намалување на цената од 10-15-20 проценти во просек, во зависност од тоа колку била маржата на одреден производ претходно. Важно е да не станува збор само за неколку производи, туку за целиот асортиман на храна што сите ја купуваме секој ден”, рече Мали во интервју за весникот Курир.
Тој потенцираше дека анализата утврдила дека цените на прехранбените производи, безалкохолните пијалаци и сличните производи во голема мера го диктираат степенот на инфлација и дека тоа мора да се контролира.
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, и министерката за трговија на Србија, Јагода Лазаревиќ, соопштија дека Уредбата морала да се дополни бидејќи одредени трговски ланци се обиделе да најдат начин да ги избегнат новите правила. “Прерано почнаа со трикови. Мислат дека се доволно мудри за да ја измамат државата”, рече Вучиќ, коментирајќи ги реакциите на малопродажните ланци на ограничените маржи.
Како што објасни Вучиќ, трговците барале од добавувачите да ги зголемат цените за 14 до 20 проценти пред да стапи во сила Уредбата, а разликата подоцна да ја вратат преку попусти. На тој начин, трговците би ја пресметале маржата на новата, вештачки зголемена цена и би ги избегнале потенцијалните загуби што можат да настанат поради Уредбата. Во исто време, на тој начин формално би ги исполниле барањата, но со иста заработка како и претходно. Попустот, инаку, е намалување кое добавувачите или производителите му го даваат на трговецот, најчесто при купување одредена количина стока.
Вучиќ додаде дека трговците на мало им велат на добавувачите дека ќе ја повлечат нивната стока од полиците доколку не го исполнат овој услов. Иако не прецизираше за кои пазари станува збор, тој ги замоли луѓето од “трите најголеми малопродажни синџири” доколку се одговорни, “да не се обидуваат да ја поразат државата” и “да не мислат дека се многу паметни, а ние сме многу глупави”.
Вучиќ додаде дека на трговците им е дозволено да имаат маржа од 20 проценти, но сепак, според него, трговците сега сакаат да ги пресметуваат логистичките трошоци по стапка од 10 проценти. Тие логистички трошоци, всушност, ги претставуваат сите трошоци направени при набавка на стоки, како што се транспорт или складирање во магацин.
Министерката Лазаревиќ рече дека сите во Министерството “биле шокирани” што на денот на усвојувањето на Уредбата за посебни услови за вршење трговија за одреден вид стока, некои трговски синџири “започнале со сериозен притисок врз своите добавувачи”, инсистирајќи на склучување анекс на договорот, за да направат одредени корекции, и тоа пред да стапи во сила Уредбата. Токму поради тие притисоци, е изменета и Уредбата.
Како што објави Министерството за трговија по вонредната седница на Владата на Србија, промените го ограничија попустот за логистика и другите надоместоци. Така, Уредбата за посебни услови за вршење трговија за одреден вид стока сега содржи одредби со кои се ограничува “логистичкиот рабат” и “надоместокот за недостиг на стока и отпис на стока” на три и еден процент, соодветно.
Уредбата за посебни услови за вршење трговија за одреден вид стока предвидува дека ограничувањето на маржите до максимум 20 проценти се однесува на приближно 25 видови производи кои треба да имаат пониски цени во продавниците почнувајќи од утре. Станува збор за следниве производи: млеко, млечни производи, јајца, безалкохолни пијалоци, кафе, чај, свежо овошје и зеленчук, преработки од овошје и зеленчук, леб и печива, мешунки, замрзнати производи, свежо и преработено месо, свежа и преработена риба, солени и слатки кондиторски производи, житарки, шеќер, мед, брашно, тестенини, масла и масти, оцет, ориз, сол и зачини, хемија за домаќинство, хартија и кујнски производи, лична хигиена и козметика, храна за бебиња и пелени.
Таа регулатива се однесува на сите малопродажни продавници кои во 2024 година оствариле вкупен деловен приход од повеќе од 4,5 милијарди динари или околу 38 милиони евра, со исклучок на трговците во трговијата на местото на продажба во преносни продажни објекти. Минатата година, Делез Србија оствари приходи од околу 1,4 милијарди евра, Идеа пазари околу 911 милиони евра, Универекспорт околу 355 милиони евра, Лидл околу 940 милиони евра.
