Доволниот и квалитетен сон е еден од најважните предуслови за добро здравје, но дали е можно да се спие премногу? Додека недостатокот на сон е добро познат проблем, прекумерното спиење е состојба на која често не ѝ се посветува доволно внимание. Долгото спиење понекогаш е резултат на претходен замор, но може да биде и сигнал дека во организмот се случува нешто што бара дополнително внимание.
На возрасните најчесто им се потребни од седум до девет часа сон во текот на ноќта. Потребите се разликуваат од човек до човек, но доколку некој редовно спие по десет, единаесет или повеќе часа и покрај тоа се буди уморен, треба да ја испита причината.
- Хроничен замор и недоволен сон во претходниот период
Една од причините за подолго спиење е наталожениот недостиг на сон. Луѓето кои со недели спијат премалку можат да имаат потреба од подолг одмор за организмот делумно да го надомести изгубениот сон.
Во такви случаи, продолженото спиење може да биде привремено. Меѓутоа, ако потребата за сон продолжува и по воспоставувањето редовен распоред, треба да се размисли за други можни причини.
2. Депресија и психичка исцрпеност
Промените во спиењето се честа појава кај луѓето кои се соочуваат со депресија. Кај некои се јавува несоница, додека други имаат потреба да спијат многу повеќе од вообичаено.
Продолженото спиење може да биде придружено со недостиг на мотивација, повлекување од секојдневните активности, намалена концентрација и чувство на постојан замор.
3. Проблеми со тироидната жлезда
Намалената функција на тироидната жлезда, позната како хипотироидизам, може да предизвика замор, поспаност и потреба од подолг одмор.
Други можни симптоми се зголемување на телесната тежина, чувствителност на студ, сува кожа и забавен метаболизам. Доколку постојат вакви тегоби, лекарот може да препорача испитување на тироидните хормони.
4. Апнеја при спиење
Една од причините за прекумерна дневна поспаност е опструктивната апнеја при спиење. Станува збор за состојба при која дишењето привремено се прекинува или значително се намалува повеќепати во текот на ноќта.
Човекот може да помине девет или десет часа во кревет, но поради честите прекини на дишењето сонот да не биде доволно квалитетен. Силното ‘рчење, будењето со чувство на недостиг на воздух, утринските главоболки и дневната поспаност се меѓу можните знаци.
5. Анемија и недостаток на хранливи материи
Недостатокот на железо, витамин Б12 и други важни хранливи материи може да биде поврзан со замор, слабост и намалена енергија.
Кај анемијата, организмот нема доволно здрави црвени крвни клетки или хемоглобин за нормално пренесување на кислородот. Поради тоа, човекот може да се чувствува исцрпено и покрај долгото спиење.
6. Дијабетес и нарушувања на метаболизмот
Постојаната уморност и поспаност можат да бидат поврзани и со нарушено регулирање на шеќерот во крвта. Кај дијабетесот, организмот не може правилно да ја користи гликозата за производство на енергија.
Зголемената жед, честото мокрење, заматениот вид и необјаснетото губење на тежината се симптоми на кои треба да се обрне внимание.
7. Лекови и одредени терапии
Некои лекови можат да предизвикаат поспаност како несакан ефект. Меѓу нив се одредени антихистаминици, лекови за смирување, антидепресиви и лекови против болки.
Доколку прекумерната потреба за сон започнала по воведување нова терапија, потребно е тоа да се разговара со лекар. Не треба самостојно да се прекинува пропишаната терапија.
8. Нарушувања на спиењето
Постојат и состојби кај кои прекумерното спиење е главен симптом. Една од нив е идиопатската хиперсомнија, нарушување кое се карактеризира со изразена дневна поспаност, продолжено ноќно спиење и тешко будење.
Кај некои луѓе, и покрај долгото спиење, чувството на одмореност изостанува. Дијагнозата ја поставува специјалист по медицина на спиењето по соодветни испитувања.
Дали прекумерното спиење е штетно?
Повременото подолго спиење обично не е причина за загриженост, особено по период на физички напор, стрес или недоволен сон.
Но, редовното спиење подолго од девет часа кај возрасните, особено ако е придружено со постојан замор, може да укажува на нарушување на здравјето или квалитетот на сонот.
Во научните истражувања долгото спиење е поврзано со поголема зачестеност на одредени здравствени проблеми, вклучувајќи кардиоваскуларни заболувања и метаболички нарушувања. Сепак, тоа не значи дека самото долго спиење ги предизвикува овие состојби. Можно е основната болест да биде причината и за продолжениот сон.
