Додека европските земји вложуваат значителни средства во геолошки истражувања и откривање нови наоѓалишта на минерални суровини, во Македонија значајни рударски проекти со години остануваат во неизвесност. Примерот на Шпанија, која вложува 197 милиони евра во геолошки истражувања, покажува дека минералните ресурси сè повеќе се препознаваат како стратешки потенцијал за економски развој, индустриска конкурентност и поголема сигурност во снабдувањето со суровини.
Овој пристап покажува дека геолошките истражувања не се само техничка активност, туку дел од долгорочната економска и развојна стратегија на државата. За да се планира развојот на рударството, потребни се квалитетни податоци за ресурсите, стручна процена на нивниот потенцијал, јасни правила и институционален пристап што овозможува одлуките да се носат врз основа на факти.
Македонија не смее да остане само набљудувач на овие процеси. Земјата располага со минерални ресурси и проекти што отвораат прашања за нивната економска оправданост, иднина и можен придонес кон развојот. Иловица е еден од најзначајните примери во оваа дебата, но и пример како значајни рударски инвестиции можат со години да останат без конечна разврска.
Развојот на рударството не смее да биде тема што се сведува на дневнополитички преписки, меѓусебни обвинувања и политички пораки. Тоа е сложено економско, техничко и општествено прашање што бара стручна, аргументирана и инклузивна дебата. Во неа треба да учествуваат геолози, рударски и еколошки експерти, економисти, институции, локалните заедници, бизнис-секторот и граѓанските организации.
Македонија не смее да ја пропушти можноста минералните ресурси да ги разгледува како дел од својата долгорочна развојна политика. Одговорното рударство, кога е економски оправдано и усогласено со високите стандарди за заштита на животната средина, може да создаде можности за инвестиции, работни места, развој на локалните бизниси и подобрување на животниот стандард.
Примерот на Шпанија е потсетник дека познавањето на минералните ресурси и стратешкото планирање се процеси во кои државите вложуваат долгорочно. Македонија треба да ја отвори истата суштинска дискусија: не дали рударството треба да биде предмет на политички препукувања, туку како, врз основа на стручни анализи и јавен интерес, да се донесуваат одлуки што ќе придонесат за одржлив економски развој.
