Босна и Херцеговина и нејзината република Република Српска би можеле да се најдат во финансиски крах поради заканувачките долгови од речиси една милијарда евра. Оваа сума е еквивалентна на вредноста на низата спорови иницирани поради едностраното прекинување на договорите за концесии. Некои политичари денес предупредија дека станува збор за „финансиска нуклеарна бомба“.
Дискусијата за тоа кој ќе го подмири долгот од над 50 милиони евра, создаден од властите на Република Српска со кршење на договорот за концесија за изградба на хидроцентрала на реката Врбас, склучен со словенечка компанија, отвори Пандорина кутија полна со слични покренати спорови. Ова на крајот може да го чини тој ентитет, но и БиХ стотици милиони евра.
Словенечката компанија „Виадукт“, со седиште во Порторож, ја тужеше владата на РС поради одлуката за раскинување на концесијата додека ја водеше Милорад Додик, сегашниот претседател на ентитетот, и ја доби таа парница. Сепак, властите во Бања Лука не ги извршија своите обврски, што доведе до арбитража пред Меѓународниот центар за решавање инвестициски спорови, каде Босна и Херцеговина мораше да се појави како тужена страна бидејќи РС нема меѓународен правен субјективитет.
БиХ ја загуби арбитражата и сега мора да им плати повеќе од 56 милиони евра на Словенците бидејќи владата на РС ги занемарува обврските преземени во минатото.
„Виадукт“ се одлучи за конфискација на имот и преку судот во Брисел обезбеди забрана за трансфер на средства што Еуроконтрол и ги префрла на БиХ на име надоместоци за прелетување на авиони.
Сега, конфискацијата се заканува и на имотот на Централната банка на Босна и Херцеговина.
„Покрај „Виадукт“, имаме уште пет арбитражи чија вредност е близу две милијарди конвертибилни марки (една милијарда евра) кои секако ќе дојдат да се наплатат“, предупреди министерот за финансии на Босна и Херцеговина, Мухамед Хасановиќ.
