Здравјето на срцето во голема мера зависи од секојдневните навики, а особено од храната што ја консумираме. Зголемувањето на внесот на зеленчук и овошје, намалувањето на солта и изборот на помалку преработени намирници се меѓу најважните чекори што можат да придонесат за подобро кардиоваскуларно здравје.
Според најновите насоки на Американското здружение за срце од 2026 година, за заштита на кардиоваскуларниот систем не е доволно да се избегнува само одредена намирница. Многу поважно е да се воспостави долгорочен начин на исхрана кој ќе обезбеди разновидни и хранливи продукти, со помалку сол, додаден шеќер и нездрави масти.
Зошто е важно да јадете повеќе зеленчук и овошје?
Зеленчукот и овошјето се богати со витамини, минерали, растителни влакна и други корисни состојки. Нивното редовно присуство во исхраната може да помогне во одржувањето на нормален крвен притисок, здрава телесна тежина и подобра функција на организмот.
Се препорачува да се избираат различни видови зеленчук и овошје, наместо секојдневно да се консумираат само неколку исти намирници. Мешунките, како гравот, леќата и грашокот, исто така се добар избор поради содржината на растителни влакна и хранливи материи.
Помалку сол значи помал ризик од висок крвен притисок
Прекумерниот внес на сол е еден од факторите што придонесуваат за зголемување на крвниот притисок. Долгорочно, високиот притисок го оптоварува срцето и го зголемува ризикот од срцеви заболувања и мозочен удар.
Светската здравствена организација препорачува возрасните да внесуваат помалку од пет грама сол дневно, што е приближно една рамна кафена лажичка. Во оваа количина се вклучува и солта што веќе ја содржат купените производи, а не само онаа што ја додаваме при готвењето.
Особено внимание треба да се посвети на сувомеснатите производи, сирењата, солените грицки, готовите оброци, инстант супите и индустриските сосови. Многу од нив содржат значителни количества натриум, дури и кога не се чувствуваат изразено солени.
Како да ја намалите солта без да ја изгубите аромата на храната?
Наместо дополнително солење, при подготовката на оброците може да се користат лимон, лук, магдонос, босилек, оригано и други зачини. Добра навика е и да се отстрани соларникот од трпезата, за да не се додава сол автоматски.
При купување производи, корисно е да се чита декларацијата и да се споредува содржината на натриум меѓу различни производи. Изборот на свежи и минимално преработени намирници може значително да го намали внесот на скриена сол.
Цели зрна, мешунки и здрави масти
За здравјето на срцето важен е и изборот на јаглехидрати и масти. Лебот и житарките од цели зрна, овесот, кафеавиот ориз, гравот, леќата и јаткастите плодови обезбедуваат растителни влакна и други корисни хранливи материи.
Се препорачува заситените масти, кои често се присутни во масното месо и одредени млечни производи, делумно да се заменат со незаситени масти од маслиново масло, семки, јаткасти плодови и риба.
Исто така, треба да се ограничи консумирањето на високо преработена храна, засладени пијалаци и производи со големи количества додаден шеќер.
Здравјето на срцето се гради со секојдневни навики
Не е потребно преку ноќ целосно да се промени начинот на исхрана. Почетокот може да биде едноставен: повеќе зеленчук во главните оброци, овошје наместо слатки грицки, помалку сол при готвењето и поретко консумирање индустриски преработена храна.
Ваквите промени, кога се практикуваат долгорочно и се комбинираат со редовна физичка активност, одржување здрава телесна тежина и избегнување пушење, можат да придонесат за намалување на ризикот од кардиоваскуларни заболувања.
Грижата за срцето не започнува кога ќе се појави здравствен проблем, туку со изборите што ги правиме секој ден.