Table of Contents
Откријте кои 3 знаци укажуваат на забавеност и кои се решенијата за побрзо размислување
На сите барем еднаш ни се случило да читаме пасус од книга и одеднаш да сфатиме дека сме ги поминале редовите, но не сме запомниле ниту еден збор. Или, пак, да влеземе во некоја просторија со јасна намера, а во истиот момент да почувствуваме целосна празнина во главата: „Зошто дојдов овде?“
Првата помисла што многумина ги загрижува е: „Меморијата веќе не ми е како порано, мозокот ми работи побавно“.
Склони сме ваквите појави да им ги припишуваме на годините, стресот или генетиката. Но вистината е дека во повеќето случаи мозокот не забавува поради биолошкото стареење. Едноставно е преоптоварен со непотребни информации што секојдневно нè преплавуваат.
Ако ги забележувате овие три знаци, можеби не станува збор за годините. Вашиот мозок едноставно ви сигнализира дека не го користите на вистински начин.
Знак бр. 1: „Синдром на празна страница“
Се сеќавате на многу работи, но не можете брзо да дојдете до информацијата што ви е потребна.
Чувството што најмногу фрустрира е кога точно знаете за што зборувате, се сеќавате на некој факт или поим, но во клучниот момент (на состанок, во текот на разговор или при презентирање извештај), умот едноставно ви се замаглува. Како зборот да ви е на врвот на јазикот, но никако не можете да го изговорите. Многумина мислат дека ова е првиот знак за влошување на меморијата. Во реалноста, причината може да биде сосема поинаква.
Вистинската причина: Работната меморија ви е преоптоварена со десетици активности и мисли што ви се вртат во позадина – од работните рокови до размислувањето што да зготвите за вечера. Кога се обидувате да извлечете одредена информација, мозокот се губи во когнитивниот шум и бројните дразби. Мислата што ви е потребна едноставно останува блокирана од напливот на други информации.
Како да се справите со ова: Престанете да се обидувате да запомните сè. Префрлете дел од товарот на работната меморија на хартија, односно запишувајте ги важните информации, и применувајте техники на активно присетување, со кои повремено ќе го поттикнувате мозокот самостојно да ги извлекува научените информации, без да се потпирате на кратенки.
Знак бр. 2: Ги препознавате информациите, но не умеете да ги примените
Гледате сложено упатство за употреба, стручен напис или алгоритам и си помислувате: „Да, сè ми е јасно, го знам ова“. Но, кога треба да ја примените вештината во практика или да му ја објасните некому со свои зборови, целосно се збунувате. Ова е класична замка на мозокот, која се прикрива како вистинско разбирање.
Поврзани објави
Вистинската причина: Со години пасивно ги обработувате информациите – повторно ги читате текстовите, гледате видеа и зачувувате корисни објави во омилените. Мозокот преминува во режим на „препознавање“: буквите ви се познати, текстот ви звучи логично и затоа имате чувство дека ја знаете содржината. Но не сте ги изградиле потребните нервни врски за самостојно да можете да го репродуцирате наученото.
Како да го надминете ова: Заборавете на пасивното читање. Откако ќе прочитате пасус или поглавје, затворете ја книгата, интернет-страницата или телефонот и обидете се на празен лист хартија да ја прераскажете суштината на текстот со свои зборови. Прифатете го она што психолозите го нарекуваат „пожелна тешкотија“ – принудете го мозокот самостојно да ги создава мислите, наместо само да ги прелетува туѓите формулации.
Знак бр. 3: Ментална магла по ручекот и хронично чувство на исцрпеност
Ако уште до пладне се чувствувате како штотуку да сте истовариле вагон јаглен, иако целото утро сте седеле пред компјутер, тоа може да биде предупредувачки знак. Не станува збор за вообичаен замор, туку за состојба во која мислите течат бавно, концентрацијата опаѓа, а секоја нова задача предизвикува дополнителна раздразливост.
Вистинската причина: Мозокот сочинува само околу два отсто од телесната тежина, но троши до 25 отсто од вкупната енергија на организмот. Ако учите или работите со часови без пауза, постојано се префрлате меѓу апликациите за пораки и порталите со вести, а притоа си го скратувате квалитетниот сон, вашиот мозок се преоптоварува.
Префронталниот кортекс ги исцрпува своите резерви на гликоза и АТП, поради што се активираат заштитни механизми што ја забавуваат мозочната активност и придонесуваат за појавата на таканаречената „мозочна магла“.
Како да се справите со ова: На мозокот не му требаат стимуланси, туку добра рутина. Работете во интервали, на пример, применувајте техники за фокусирање со кратки паузи, менувајте ги видовите задачи и не заборавајте дека најважните процеси на „чистење“ на мозокот и консолидирање на меморијата се одвиваат за време на длабокиот сон.
Мозокот не остарел, туку е уморен од хаосот што ве опкружува
Ако се препознавате во некоја од овие ситуации, нема потреба веднаш да се загрижувате. Годините и биологијата не мора да бидат причината за ваквите промени.
Добрата вест е дека меморијата и брзината на мозочната обработка не се вродени способности што неизбежно избледуваат со годините. Станува збор за вештини што можат да се развиваат и подобруваат.
Кога ќе го промените начинот на кој ги обработувате информациите – ќе го отфрлите механичкото учење напамет, ќе го замените пасивното повторно читање со активно присетување, ќе му дадете на мозокот време за одмор и ќе воспоставите правилни интервали за повторување – „маглата“ постепено ќе почне да се расчистува. Повторно ќе можете да размислувате брзо, јасно и без непотребен стрес.
