Владата ги утврди финансиските рамки за следната година. Предлог-буџетот за 2027 година предвидува вкупни приходи од 395,4 милијарди денари, додека планираните расходи достигнуваат 440,4 милијарди денари. Разликата меѓу приходите и расходите ќе биде покриена со буџетски дефицит од 45 милијарди денари, што претставува 3,5 проценти од БДП.
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска информираше дека буџетот е подготвен врз основа на очекуван економски раст од 3,8 проценти и просечна инфлација од 3,2 проценти. Во однос на актуелната година, приходната страна е проектирана со зголемување од 5,7 проценти, а расходната за 4,8 проценти.
Според Министерството за финансии, главен приоритет е постепено намалување на буџетскиот дефицит и одржување на стабилноста на јавните финансии, без запирање на инвестициите и исполнувањето на обврските кон граѓаните.
„Основната цел е да обезбедиме стабилни и одржливи јавни финансии, да продолжиме со постепена фискална консолидација, но истовремено да создадеме услови за економски раст, инвестиции и подобрување на животниот стандард на граѓаните“, изјави министерката.
Над 220 милијарди денари за социјални трансфери и пензии
Најголемиот дел од средствата за социјални трансфери ќе бидат наменети за пензискиот систем и социјалната заштита. За оваа категорија расходи се предвидени вкупно 220,8 милијарди денари, од кои 123,8 милијарди денари ќе бидат издвоени за пензиите.
Пензиските расходи се зголемени за 4,8 проценти, согласно законските усогласувања. Дополнително, за поддршка на најранливите категории граѓани се планирани 14,3 милијарди денари, а за мерки за вработување и активни политики на пазарот на трудот уште 2,9 милијарди денари.
Даночните приходи треба да достигнат 223,1 милијарда денари, што е раст од 6,4 проценти. Димитриеска-Кочоска оцени дека проекциите се реални и внимателно подготвени, со методологија развиена со поддршка на Меѓународниот монетарен фонд.
Во приходните пресметки е земено предвид и враќањето на дополнителни 1,5 милијарда денари од солидарниот данок во текот на 2027 година.
За здравството се предвидени дополнителни 3,9 милијарди денари во споредба со претходната година. Општините треба да добијат околу 36 милијарди денари преку блок-дотации и дотации од ДДВ, додека буџетот за одбрана е планиран на ниво од два процента од БДП.
Во буџетските пресметки се вклучени и обврските за усогласување на платите во јавниот сектор согласно колективните договори, како и очекуваното зголемување на минималната плата.
За капитални инвестиции се планирани 40,8 милијарди денари
За капитални расходи во 2027 година се предвидени 40,8 милијарди денари. Меѓу главните инфраструктурни приоритети се продолжувањето на работите на коридорите 8 и 10д, автопатските делници Кичево–Буковчани, Кичево–Охрид и Скопје–Блаце, како и модернизацијата на железничката мрежа.
Планирана е и обнова на возниот парк на „Железници – Транспорт“, инвестиции во објектите на ФИНКИ и Факултетот за физичко образование, спорт и здравје, реконструкција на студентски домови, училишта и спортски сали.
Средства ќе бидат насочени и кон проекти за енергетска ефикасност, системи за наводнување, дигитална инфраструктура и развој на брзиот автобуски превоз во Скопје.
Министерката појасни дека инвестициите што ги реализира Јавното претпријатие за државни патишта треба да се разгледуваат одделно од планираните капитални расходи, бидејќи тоа претпријатие самостојно ги обезбедува средствата за своите проекти.
Државата ќе се задолжува со нова еврообврзница
Покрај покривањето на буџетскиот дефицит, државата во 2027 година ќе треба да обезбеди 124,6 милијарди денари за отплата на постојните долгови. Од оваа сума, 46,5 милијарди денари се однесуваат на обврски кон странски кредитори.
Една од најголемите обврски доспева во март следната година, кога треба да се врати еврообврзницата во вредност од 500 милиони евра, издадена во 2023 година.
За да ги обезбеди потребните средства, Министерството за финансии планира издавање нова еврообврзница во првиот квартал од 2027 година. Според министерката, веќе се водат разговори за задолжување во две транши со различна рочност, но засега нема конкретна проценка за каматната стапка, која ќе зависи од условите на меѓународните финансиски пазари.
Планот за финансирање предвидува и 36,3 милијарди денари домашно задолжување, 60 милијарди денари за рефинансирање на краткорочни државни хартии од вредност и 86,8 милијарди денари задолжување во странство.
Се анализираат можни промени во вториот пензиски столб
На прес-конференцијата беа отворени и прашањата за иднината на вториот пензиски столб. Димитриеска-Кочоска потврди дека се разгледуваат различни модели за негово функционирање, но засега нема донесено одлука за законски измени.
Таа најави дополнителни анализи во соработка со ММФ, изразувајќи сомнеж дали сегашниот модел ги исполнува првичните очекувања. Сепак, трансферите кон вториот пензиски столб се предвидени и во буџетот за 2027 година.
Министерката се осврна и на прашањата за наводни поголеми парични приливи од Србија во домашна банка, посочувајќи дека нема информации за такви трансакции. Доколку Управата за финансиско разузнавање открие сомнителни или незаконски активности, треба да ги извести надлежните институции. Таа изрази доверба во контролните механизми на Народната банка.
