Европските институции го поправаат угледот нарушен од аферата Катаргејт, па затоа комисијата на Европскиот парламент за Ковид-19 се интересираше за тоа што крие телефонот на Урсула фон дер Лајен.
Конечно, и Европскиот парламент се заинтересирал за содржината на преписката меѓу првиот човек на Европската комисија и првиот човек на компанијата Фајзер непосредно пред склучувањето на договорот за набавка на вакцини вреден околу 35 милијарди евра, па тие ќе побараат од Урсула фон дер Лајен да се појави пред нивниот комитет за Ковид 19.
Во соопштението испратено ексклузивно до порталот „Политико“ од претседателката на комисијата, белгиската европратеничка Кетлин ван Бремпт, се наведува дека членовите на комисијата сакаат да ја прашаат шефицата на ЕК за нејзината улога во преговорите за набавката за вакцини и склучување договори во екот на пандемијата, а особено се заинтересирани да слушнат повеќе за пораките што ги разменила со директорот на компанијата „Фајзер“ пред да потпише.
Ван Бремпт за „Политико“ изјави дека ЕП ги има сите право на добивање информации за модалитетите на трошоците доделени од ЕУ за производство и набавка на вакцини, како и за прелиминарните преговори кои претходеа на потпишувањето на договорот.
ЕУ потроши многу јавни средства за купување и производство на вакцини против вирусот, па јавноста веќе некое време е заинтригирана зошто шефицата на ЕК разменувала пораки со извршниот директор на компанијата Алберт Бурл и особено зошто таа ги крие.
Имено, со месеци се вршеше притисок врз Лајен, која призна дека разменила пораки со Бурл, да ја открие содржината на преписката што ја воделе во екот на пандемијата и во времето кога синдикатот преговарал со оваа компанија за набавка на вакцини.
Во април 2021 година „Њујорк тајмс“ првпат пишуваше за нивната кореспонденција во пресрет на договорот вреден околу 35 милијарди евра, наведувајќи дека првиот човек на ЕК и извршниот директор на „Фајзер“ разменувале СМС пораки околу еден месец, откако со кои компанијата доби профитабилни зделки со ЕУ.
Американскиот весник иницираше и други новинари кои побараа да ги видат пораките, што според законот треба да можат да го сторат. Европската комисија го одби нивното барање, но притисокот на медиумите растеше, а потоа тие одговорија дека не можат да ја најдат преписката и дека, патем, не се обврзани да го сторат тоа.
Ситуацијата дополнително се „закова“ кога интервенираше европскиот омбудсман Емили О’Рајли, на што комисијата одговори дека СМС пораките не се зачувуваат како краткотрајни, ефемерни документи, поради што не ги поседуваат. О’Рајли тогаш во извештајот објави дека целата текстуална содржина не мора да се чува, туку дека овој тип на комуникација потпаѓа под Законот за транспарентност на ЕУ, поради што треба да се чуваат соодветните и дека не е веродостојна тврдат поинаку. Вака настана скандалот „Дилитгејт“, по што Европското јавно обвинителство покрена истрага за набавка на вакцини.
Сега комисијата на Европскиот парламент за Ковид 19, која се занимава со набавка на вакцини, одлучи да ја ислуша Лајен. Одборот досега го слушнал мислењето на ревизорскиот суд и на народниот правобранител, а го разгледува и договорот потпишан со „Фајзер“ и нејзиниот германски партнер, фармацевтската компанија „Бајонтек“.
„Политико“ наведува дека директорот Алберт Бурл не се појавил на покана на управниот одбор, туку испратил замена, службеничка. Во согласност со прописите, поканата ќе биде испратена до претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецоли, која ќе одлучи дали ќе побара од Урсула фон дер Лајен да присуствува на сослушувањето.
Бриселскиот портал потсетува дека Мецола е член на централно-десничарската група на Европската народна партија, која ја назначи Лајен за шеф на ЕК. Сепак, како Бурл, можеби нема да се појави пред членовите на комисијата за Ковид-19.
Сепак, вреди да се потсетиме на незгодниот час, имајќи предвид дека повиците за транспарентност во работата на ЕУ станаа исклучително гласни откако Европскиот парламент, а со тоа и Европската комисија, беа потресени од корупцискиот скандал „Катаргејт“, кој ја фрли зад решетки, една од потпретседателите на ЕП Ева Каили. Така, може да се случи Урсула фон дер Лајен да одлучи дека не може да каже не на комисијата за ковид-19.
Кога се појави веста дека дури и во срцето на Брисел, кој е „алергичен“ на корупција, има поткупувачи – особено дека џебовите на тамошните функционери ги полнат заливските земји како Катар, на кои му даваат морални и други лекции во пакет – Роберта Мецола вети суштински реформи на Европскиот парламент. Таа рече дека мора јасно да стават до знаење дека не може да се тргува со европските институции и дека транспарентноста е од клучно значење.
