Светлината во текот на ноќта може да го наруши биолошкиот ритам и да биде поврзана со промени во работата и структурата на срцето. Научниците, сепак, нагласуваат дека резултатите не докажуваат директна причинско-последична врска.
На многумина не им пречи да заспијат со вклучен телевизор, светло од ходникот или улично осветлување што продира низ завесите. Но, ново истражување објавено во септември 2026 година во списанието „European Heart Journal“ укажува дека изложеноста на светлина во текот на ноќта може да биде поврзана со промени на срцето и поголем ризик од одредени кардиоваскуларни заболувања.
Како било спроведено истражувањето?
Научниците анализирале податоци од 11.071 учесник во британската здравствена база UK Biobank. Испитаниците седум дена носеле уреди на рачниот зглоб кои, меѓу другото, ја мереле изложеноста на светлина во текот на ноќта.
Околу три години подоцна, нивното срце било испитано со магнетна резонанца. Истражувачите ги споредиле резултатите со претходно измерената изложеност на светлина за да утврдат дали постојат промени во структурата и функцијата на срцето.
Забележани промени и поголем ризик
Кај лицата изложени на повеќе ноќна светлина почесто биле забележани зголемена маса на левата срцева комора, задебелување на срцевите ѕидови и послаби показатели за работата на срцето. Овие промени сами по себе не значат дека лицето има срцева болест, но можат да укажуваат на процеси што со текот на времето го оптоваруваат срцето.
Во дополнителна анализа биле опфатени повеќе од 73.000 луѓе, чии здравствени податоци биле следени во период од осум до десет години. Во групата со најголема изложеност на ноќна светлина бил забележан:
- 29 отсто поголем релативен ризик од срцева слабост;
- 24 отсто поголем релативен ризик од срцев удар;
- 33 отсто поголем релативен ризик од мозочен удар.
Поврзани објави
Била забележана и поврзаност со поголем ризик од атријална фибрилација, односно нарушување на срцевиот ритам. Овие проценти ја покажуваат разликата во релативниот ризик меѓу групите, а не веројатноста секој изложен човек да ги развие овие заболувања.
Каква е врската со спиењето?
Светлината му помага на организмот да го регулира циклусот на спиење и будност. Кога сме изложени на неа во текот на ноќта, може да се наруши природниот биолошки ритам и да се скрати времетраењето на сонот.
Недоволното спиење веќе е поврзано со промени во крвниот притисок, работата на срцето и функцијата на крвните садови. Во ова истражување пократкиот сон делумно ја објаснувал забележаната поврзаност, но научниците посочуваат дека може да постојат и други механизми.
Што можете да направите?
Истражувањето има одредени ограничувања. Изложеноста на светлина била мерена само една недела, а уредите не можеле да утврдат дали таа доаѓа од телевизор, светилка или улично осветлување. Не може целосно да се исклучи ниту влијанието на други животни и здравствени фактори.
Затоа, резултатите не докажуваат дека спиењето со вклучен телевизор директно предизвикува срцеви заболувања. Сепак, намалувањето на непотребното осветлување во спалната соба, редовниот распоред на спиење и доволниот одмор се разумни навики за подобра хигиена на сонот.
Фото: Gemini_Generated_Image
