Table of Contents
Менопаузата е природна фаза во животот на секоја жена, но промените што ги носи не се ограничуваат само на нередовната менструација и топлите бранови. Замор, проблеми со спиењето, болки во зглобовите, заборавеност и ненадејни промени во расположението се дел од симптомите што често се припишуваат на стресот или стареењето, иако можат да бидат поврзани со хормоналните промени.
Менопаузалниот премин најчесто започнува во четириесеттите години и може да трае неколку години. Во овој период нивото на естроген се менува, што може да влијае врз различни функции во организмот. Искуството е индивидуално – некои жени имаат изразени тегоби, додека други поминуваат низ овој период со малку или речиси без симптоми.
Замор и недостаток на енергија
Еден од симптомите што жените често не го поврзуваат со менопаузата е постојаниот замор. Дури и по доволно часови сон, може да се појави чувство на исцрпеност и намалена енергија во текот на денот.
Ова може да биде поврзано со хормоналните промени, но и со нарушениот сон, ноќното потење и емоционалниот стрес. Доколку заморот е продолжен или значително го попречува секојдневното функционирање, важно е да се провери дали постои и друга причина, како анемија или нарушување на функцијата на тироидната жлезда.
Проблеми со концентрацијата и заборавеност
Некои жени забележуваат дека потешко се концентрираат, забораваат зборови или имаат чувство дека размислуваат побавно од порано. Оваа појава често се опишува како „мозочна магла“.
Промените може да бидат поврзани со менопаузалниот премин, особено кога се придружени со недоволен сон и замор. Сепак, изразените или ненадејните проблеми со меморијата не треба автоматски да се припишуваат на хормоните, туку треба да се разговара со лекар.
Нагли промени во расположението
Раздразливоста, анксиозноста, чувството на тага и промените во расположението можат да се појават или да станат поизразени во овој период. Некои жени забележуваат дека полесно се вознемируваат или потешко се справуваат со секојдневните обврски.
На расположението можат да влијаат хормоналните промени, но и несоницата, личните околности и стресот. Ако тагата, анксиозноста или губењето интерес за вообичаените активности траат подолго, препорачливо е да се побара стручна помош.
Болки во мускулите и зглобовите
Болките во колената, колковите, рамената и другите зглобови се меѓу помалку препознаените тегоби во менопаузалниот премин. Жените понекогаш забележуваат дека потешко се движат, дека физичката активност им станува понапорна или дека им треба повеќе време за опоравување.
Иако овие тегоби можат да се појават во овој животен период, тие не се доказ дека причината е менопаузата. Доколку болката е силна, трае долго или е придружена со оток и ограничено движење, потребна е медицинска процена.
Нарушен сон и ноќно потење
Тешкотиите со заспивањето, честото будење во текот на ноќта и будењето со чувство на топлина можат значително да влијаат врз квалитетот на животот.
Ноќното потење може да биде толку изразено што жената мора да ја менува облеката или постелнината. Недоволниот сон потоа придонесува за замор, раздразливост и проблеми со концентрацијата.
Одржувањето редовен распоред за спиење, проветрувањето на просторијата и избегнувањето на личните предизвикувачи на топли бранови може да помогнат. Ако симптомите се чести и го нарушуваат одморот, лекар може да предложи соодветни начини за нивно ублажување.
Сувост на кожата, косата и промените во телесната тежина
Промените во нивото на хормоните може да се одразат и врз кожата и косата. Кај некои жени кожата станува посува, косата се проретчува или се менува нејзината текстура. Може да се забележат и промени во распределбата на телесните масти, особено во пределот на стомакот.
Овие промени можат да бидат поврзани со менопаузата, но и со возраста, генетиката, исхраната и други здравствени фактори. Ненадејното или изразено опаѓање на косата заслужува лекарска процена.
Намалена сексуална желба и вагинална сувост
Намалувањето на естрогенот може да доведе до сувост и чувствителност на вагиналното ткиво, непријатност при сексуален однос и промени во сексуалната желба. Кај некои жени се јавуваат и почести уринарни тегоби.
Овие симптоми се чести, но не мора да се прифаќаат како неизбежен дел од стареењето. Постојат различни можности за олеснување, вклучително и вагинални хидратантни средства, лубриканти и, кога е соодветно, медицинска терапија препорачана од лекар.
Промени во менструалниот циклус
Нередовната менструација често е еден од првите знаци на менопаузалниот премин. Циклусите може да станат пократки или подолги, крвавењето да биде послабо или пообилно, а менструацијата повремено да изостанува.
Сепак, обилното крвавење, крвавењето што трае подолго од вообичаеното или појавата на крв по 12 последователни месеци без менструација бараат лекарска процена. Ваквите промени не треба автоматски да се сметаат за нормална последица на менопаузата.
Кога треба да се побара лекарска помош?
Менопаузата не се манифестира исто кај сите жени, а многу од симптомите можат да бидат предизвикани и од други состојби. Затоа, важно е да се разговара со гинеколог или матичен лекар ако тегобите се интензивни, траат подолго или влијаат врз секојдневниот живот.
Постојат различни начини за справување со симптомите – од промени во животните навики до хормонска или нехормонска терапија, зависно од здравствената состојба и индивидуалните потреби. Не треба да се започнува хормонска терапија или да се земаат додатоци во исхраната без претходна консултација со здравствен работник.
Препознавањето на симптомите е првиот чекор кон подобра грижа за сопственото здравје. Менопаузата е природен животен премин, но тоа не значи дека жените треба да ги трпат тегобите без поддршка и соодветна помош.
