Table of Contents
Потењето е нормален физиолошки процес со кој телото ја регулира температурата. Сепак, кога потењето е невообичаено обилно, се појавува без очигледна причина или се јавува и во текот на ноќта, може да укажува на одредена состојба, промена во организмот или влијание на лекови.
Обилното потење може да биде привремено и безопасно, но понекогаш е симптом кој заслужува медицинска проценка.
Зошто се потиме?
Потењето најчесто се активира кога телото се загрева – поради висока температура, физичка активност или топла средина. На потењето можат да влијаат и стресот, стравот, болката, хормоналните промени и одредени заболувања.
Кога потењето е прекумерно и не е пропорционално со температурата или физичкиот напор, се зборува за хиперхидроза.
Најчести причини за обилно потење преку ден
1. Прекумерна активност на потните жлезди
Кај примарната хиперхидроза, потните жлезди создаваат повеќе пот отколку што му е потребно на организмот. Најчесто се зафатени:
- дланките;
- стапалата;
- пазувите;
- лицето и главата.
Потењето може да се појавува и без физички напор или висока температура.
2. Стрес, анксиозност и силни емоции
Нервоза, напнатост, страв и анксиозност можат значително да го зголемат потењето. Особено често се забележува потење на дланките, пазувите и лицето.
3. Хормонални промени
Хормоналните промени се честа причина за зголемено потење. Кај жените, на пример, перименопаузата и менопаузата можат да предизвикаат топли бранови и нагло потење.
Потењето може да биде поврзано и со други хормонални нарушувања, вклучително и проблеми со тироидната жлезда.
4. Проблеми со тироидната жлезда
Зголемената функција на тироидната жлезда (хипертироидизам) може да биде придружена со:
- прекумерно потење;
- чувство на топлина;
- забрзано чукање на срцето;
- тремор;
- нервоза;
- слабеење и покрај нормален или зголемен апетит.
5. Ниско ниво на шеќер во крвта
Хипогликемијата може да предизвика ненадејно потење, тресење, глад, слабост, забрзано срцебиење и вртоглавица. Ова е особено важно кај луѓето кои користат инсулин или одредени лекови за дијабетес.
6. Инфекции и покачена телесна температура
Различни инфекции можат да предизвикаат зголемено потење, особено кога организмот се обидува да ја регулира температурата.
Обилно ноќно потење
Ноќното потење може да има многу различни причини. Понекогаш станува збор за едноставни фактори – премногу топла соба, дебела прекривка или несоодветна облека за спиење.
Но, ако човекот редовно се буди целосно испотен, иако просторијата е нормално разладена, треба да се размисли и за други можни причини.
Меѓу нив се:
- хормонални промени и менопауза;
- инфекции;
- хипертироидизам;
- хипогликемија;
- анксиозност и стрес;
- одредени лекови;
- нарушувања на спиењето;
- поретко, одредени малигни и други системски заболувања.
Важно е да се нагласи дека ноќното потење само по себе не значи дека станува збор за сериозна болест. Причината се проценува според возраста, времетраењето на симптомот и присуството на други симптоми.
Лековите исто така можат да предизвикаат потење
Некои лекови можат да го зголемат потењето како несакан ефект. Меѓу нив можат да бидат одредени антидепресиви, лекови против болка, хормонски терапии и други медикаменти.
Ако прекумерното потење започнало по воведување нов лек или промена на дозата, важно е тоа да му се каже на лекарот. Не треба самостојно да се прекинува терапијата.
Кога обилното потење треба да биде причина за лекарски преглед?
Потребно е да се разговара со лекар ако потењето:
- се појавило неодамна и нема јасна причина;
- е многу пообилно од вообичаеното;
- редовно го нарушува спиењето;
- е проследено со необјаснето слабеење;
- се јавува со долготрајна температура;
- е придружено со силен замор или слабост;
- е поврзано со кашлица, отечени лимфни јазли или други нови симптоми.
Итна медицинска помош е потребна ако обилното потење се појави ненадејно заедно со болка или притисок во градите, отежнато дишење, несвестица, конфузија или други симптоми што укажуваат на сериозна акутна состојба.
Како се открива причината?
Лекарот обично започнува со разговор за симптомите: кога започнало потењето, дали се јавува преку ден или ноќе, кои делови од телото се потат и дали постојат други симптоми.
Во зависност од наодите, може да бидат потребни крвни анализи, проверка на тироидната функција, гликоза во крвта или други испитувања.
Корисно е пациентот да забележи кога се појавува потењето, колку трае, дали се буди поради него и кои лекови или суплементи ги користи.
