Table of Contents
Таа го напуштила удобниот живот за да ги проучува планинските горили, со денови престојувала во магливите африкански шуми и се борела против ловокрадците. Но на 53-годишна возраст, Дајан Фоси била пронајдена мртва во својата колиба во Руанда. Кој ја убил жената што животот го посветила на спасувањето на овие загрозени животни никогаш не било дефинитивно разјаснето.
Во 1933 година, светот првпат го запозна Кинг Конг – огромната горила од филмската приказна во која човековата алчност и стравот од непознатото доведуваат до трагичен судир меѓу луѓето и природата. Речиси еден век подоцна, приказната за ова измислено суштество сè уште е позната ширум светот.
Но далеку од филмските студија и холивудските сценарија, постоела жена чиј живот бил тесно поврзан со вистинските горили. Нејзината приказна не била фикција, туку сведоштво за научна посветеност, опасна борба против ловокрадството и мистериозна смрт што оставила многу неодговорени прашања.
Нејзиното име било Дајан Фоси. Повеќе од две децении таа ги проучувала планинските горили во Африка, откривајќи колку се сложени нивните општествени односи и колку е ранливо нивното постоење. Наместо само да ги набљудува од далечина, се обидувала да ги разбере нивните навики и да ги заштити од луѓето што ги убивале.
Нејзината посветеност ја направила една од најпознатите истражувачки на примати, но истовремено ја вовлекла во сериозни конфликти. На 26 декември 1985 година, Фоси била пронајдена мртва во својата колиба во истражувачкиот центар Карисоке, во Руанда. Имала 53 години, а убиецот никогаш не бил изведен пред лицето на правдата.
Жена која го променила животот заради горилите
Дајан Фоси е родена на 16 јануари 1932 година во Сан Франциско, Калифорнија. Нејзиниот животен пат првично не навестувал дека ќе стане една од највлијателните личности во истражувањето и заштитата на планинските горили.
Се школувала за работна терапија и работела во таа област, но нејзиниот интерес за животните и природата постепено станувал сè посилен. Пресвртниот момент настапил во 1963 година, кога за првпат отпатувала во Африка.
Поврзани објави
Таму се запознала со работата на познатиот палеонтолог и антрополог Луис Лики, кој верувал дека проучувањето на човеколиките мајмуни може да помогне во подоброто разбирање на човечката еволуција.
Лики поддржувал долгорочни истражувања на примати во нивната природна средина. Во неговиот научен круг биле и три истражувачки што станале познати како „Тримејтс“: Џејн Гудал, која ги проучувала шимпанзата, Бируте Галдикас, посветена на орангутаните, и Дајан Фоси, чиј животен повик станале планинските горили.
Иако немала богато претходно искуство во научното истражување на примати, Фоси била упорна и подготвена да се соочи со суровите услови во дивината. Нејзината цел била да ги набљудува животните доволно долго за да ги разбере нивното однесување, семејните врски и начинот на комуникација.
Во 1966 година, Лики ѝ помогнал да го започне долгорочното истражување на планинските горили. Следната година, во планинскиот регион на денешна Руанда, Фоси го основала истражувачкиот центар Карисоке, меѓу вулканите Карисимби и Високе.
Таму започнало поглавјето што засекогаш ќе го обележи нејзиниот живот.
Во магливите планини изградила посебна врска со горилите
Животот во Карисоке бил далеку од удобен. Студот, дождот, калта, густата вегетација и големата надморска височина го отежнувале секојдневието. Истражувачите минувале часови низ шумата, следејќи траги и чекајќи да се појават животните што ги проучувале.
