На 15 јуни 2000 година, 18-годишната манекенка Ана Лоусон исчезнала во Њујорк, веднаш по модна ревија во Челси. За само една година, девојката од мало предградие стигнала до насловните страници и билбордите на Тајмс сквер, а таа вечер требало да биде еден од најважните моменти во нејзината кариера.
Но, по ревијата, Ана одбила да остане на забавата и излегла од задниот влез. Камерите ја снимиле во 21:32 часот. Неколку минути подоцна, телефонот ѝ бил исклучен и од неа немало трага.
Полицијата започнала голема потрага. Немало траги од борба, барање откуп или сведоци на киднапирањето. Единствениот материјален доказ била скршената алка од нејзината сребрена нараквица, пронајдена во близина на местото каде што последен пат била видена. Сепак, постоел еден вознемирувачки детаљ. Во месеците пред исчезнувањето, Ана постојано добивала букети бели лилјани, без порака и без потпис. На нејзините ревии редовно се појавувал и непознат маж кој секогаш седел во последните редови и внимателно ја набљудувал.
Пет години подоцна, во 2005 година, анонимна дојава ги одвела истражителите до изолираниот имот Греј Рок, сопственост на милионерската фамилија Вејнрајт.
Зад високите огради полицијата забележала млада жена која користела друго име. Нејзиниот изглед и медицинските податоци набрзо потврдиле нешто неверојатно – тоа била Ана Лоусон.
Сопствениците на имотот, Стивен и Ребека Вејнрајт, тврделе дека жената била под нивна заштита поради сериозни психички проблеми. Нивниот тим од адвокати веднаш се обидел да ја спречи полицијата да добие пристап до медицинското крило на имотот. Но, истражителите добиле нова информација: семејството планирало Ана да ја однесе во приватна клиника во Швајцарија. Времето било ограничено.
На 30 јуни 2005 година, Ана била пренесена во болница. Лекарите откриле бројни модринки, лузни од убоди и траги од медицински процедури. Крвните анализи покажале исклучително високи нивоа на синтетички хормони, што укажувало на долготрајни третмани поврзани со стимулирање на јајниците.
Тогаш почнала да се открива вистината.
Ана била држена пет години во изолиран подрум, во просторија без прозорци и со звучна изолација. На ѕидовите имало календари на кои бил следен нејзиниот физиолошки циклус, а Ребека секојдневно ја контролирала, ѝ давала лекови и ја терала да следи строго определен распоред.
Но, целта на мачењето била уште пострашна. Според истрагата, Ана била избрана поради физичката сличност со Ребека. Богатиот пар, кој имал проблеми со зачнувањето, сакал да ја искористи како присилна сурогат-мајка, а во исто време ја терале да го имитира изгледот и однесувањето на Ребека.
Часови поминувала гледајќи снимки од нејзиниот живот и учејќи како да оди, како да ја врти главата и како да зборува.
„Морав да станам таа, за бебето да не забележи разлика“, наводно кажала Ана пред медицинска сестра.
Поврзани објави
Најважниот пресврт во истрагата дошол со Марк Хенри, човекот кој со години бил сметан за опседнат обожавател. Тој признал дека бил ангажиран од Стивен Вејнрајт да пронајде девојка која физички ќе личи на Ребека.
Тој ја следел Ана, ѝ ги испраќал белите лилјани и му помогнал на парот да ја киднапира.
Хенри открил и дека Ана првите две години ги поминала во целосна изолација во подрумот. По неуспешните обиди за вештачко оплодување, Ребека станувала сè поагресивна и прибегнувала кон физичко насилство.
За возврат, Хенри добивал пари. Тој тврдел дека прифатил да учествува затоа што му биле потребни средства за лекување на неговата мајка, но подоцна признал дека парите не можеле да ја спасат.
Неговото сведоштво ѝ дало на полицијата нешто што со години ѝ недостасувало – директен доказ за намерно киднапирање, незаконско медицинско постапување и долгогодишно малтретирање.
Претресот на имотот Греј Рок открил тајна просторија од околу 100 квадратни метри, скриена зад лажен ѕид во библиотеката. Во неа биле пронајдени медицинска опрема, ултразвучен апарат, стотици шишенца со хормонски препарати и систем за видеонадзор.
Камерите, според истрагата, ја снимале Ана со години.
На 5 јули 2005 година, Стивен и Ребека Вејнрајт биле уапсени. И двајцата подоцна биле осудени на доживотен затвор без право на условен отпуст, а нивниот имот бил конфискуван.
Ана конечно се вратила кај своето семејство, но слободата не значела дека кошмарот завршил. Пет години изолација и систематско насилство оставиле длабоки психолошки последици.
Најобичните работи – темна просторија, затворена врата, звукот на фотоапарат – можеле да предизвикаат силни реакции. Огледалото, исто така, станало симбол на нејзината траума: долго време не можела да го гледа својот одраз без да се потсетува на жената во која била принудувана да се претвори.
Шест месеци по судењето, Ана повторно била видена во паркот Хај Лајн, недалеку од местото каде што исчезнала во 2000 година.
Овојпат била слободна.
Иако приказната останала запишана во полициските досиеја како еден од најморничавите случаи, за Ана вистинската борба започнала дури по нејзиното спасување – да го врати сопствениот идентитет и повторно да научи да се гледа себеси како Ана, а не како личноста во која некој друг се обидел да ја претвори.
