Наташа Гелева е фотографка која долго време е активна во Скопје и документира секакви различни настани и урбани локации. Нејзините фотографии се ценети поради уметничка вредност што ја влева преку нејзината перспектива низ окото на објективот. Иако има дипломирано германски јазик и книжевност, Гелева уште од 1999 година се занимава со фотографија.
Зад себе има неколку групни изложби во Македонија и странство, како и неколку самостојни изложби. Фотографиите ѝ се со перформативен карактер и во нив најчесто ја испитува интеракцијата на женското тело со простори или предмети во распаѓање со тоа укажувајќи на минливоста на нештата. Освен со фотографија се занимава и со видео монтажа.
Во соработка со режисерот Јане Алтипармаков работи на повеќе проекти меѓу кои документарниот видео-арт „И фабриките имаат душа“ во координација со продуцентот на филмовите на Стенли Кјубрик, Јан Харлан. Истовремено работи и на неколку музички спотови. Исто така, учествувала во неколку перформанси меѓу кои и Сигнали во соработка со Антонио Пирковски.
Покрај другото вие сте и професионален фотограф, што беше пресудно за да се решите за оваа професија?
Што значи да се биде професионален фотограф во Македонија? Според мене или си фотограф или не си, придавката професионален за фотограф е многу дискутабилна. Дали значи дека од тоа заработуваш, затоа што кај нас од фотографија заработуваат најмногу фотографите на свадби, тоа го кажувам без да сакам да ги омаловажам затоа што и меѓу нив има многу добри.
За мене фотографијата е повик во смисла на англискиот збор „Calling“. Не очекувам да заработам од тоа. Заработувам, но дури и да не заработував ќе го правев ова и го правам веќе 25 години. Имам изложби, но и да ги нема, ќе фотографирав. Тоа е нешто што тече паралелно со мојот живот.
Кои ви се омилени фотографи?
Списокот е голем и мислам дека се зголемува секој ден: Август Сандер, Дајан Арбус, Лени Рифенштал, Хелмут Њутн, Франческа Вудман, Вивијан Мајер, Синди Шерман, Роберт Мепплторп, Џоел Питер Виткин, Роџер Бален, Ентони Корбин, Клод Кахун, Грете Стерн, Ричард Аведон, Даидо Левит, Хелнене…
Како дојде до соработката со продуцентот на Стенли Кјубрик?
Со Јан Харлан се запознавме по неговото предавање во 2012 година во рамките на Синедејс. Му пријдовме и му дадовме копија од нашиот експериментален филм-фото есеј „И фабриките имаат душа“ каде сум во функција на ко-режија со мојот партнер Јане Алтипармаков и кој е направен од фотографии од Железарница. Тој на наше пријатно изненадување го изгледа и реагираше позитивно.
Ни даде неколку насоки коишто ги следевме при новата верзија, особено тоа да користиме класична музика, при што оригиналната музика ја компонираше Игор Василев Новоградска. Следната година повторно гостуваше на Синедејс и се договоривме да присуствува и да одржи предавање на проекцијата на новата верзија во Отворено Графичко студио. Понатаму одржавме контакт и се среќававме на ретроспективата на Кјубрик во Приштина и патувачката изложба на Кјубрик во Копенхаген, Барселона и Франкфурт.
Неодамна имавте изложба на ваши фотографии во кафе-книжарница „Буква“, а добивте награди и признанија. Кои формални ваши достигнувања најмногу ви значат и зошто?
Мојата последна самостојна изложба „Траги на времето“ на 20 септември 2024 г. беше во рамките на книжевно-мултимедијалниот фестивал Артерија во организација на издавачката куќа Бегемот. Во оваа серија фотографии примарно се застапени нерепрезентативните форми како што се излупените постери, или површини, било метални, стаклени или дрвени, кои будат хаотични емоции преку изразено спонтани шаблони и текстури што алудира на апстрактниот експресионизам.
Оваа година за фотографија добив златен медал на конкурсот Фото сало Кокино и бронзен медал и почесно признание на Куп на македонската фотографија. Секое признание и изложба ми се многу драги и ми претставуваат поттик за понатамошната работа.
Покрај класичната фотографија се занимавате и со камера. Дали може да наброите неколку проекти на кои имате работено?
Последен проект на кој имам работено е долгометражниот музички документарец „The Hip Brainstorm“ во режија на Јане Алтипармаков. Потоа имам снимено неколку музички спотови, експерименталниот филм „The Hip – Reality Overdrive“ и документарниот филм, каде што сум и режија „Што е парада?“
Би ве запрашале кои ви се омилени филмови?
Списокот на омилени филмови е голем: Blade runner, 2001: A space Odyssey, Europa-Lars Von Trier, Stalker – Tarkovsky, Naked lunch – David Cronenberg, Eraserhead – David Lynch, Gummo-Harmony Corine, Until the end of the world – Wim Wenders, Metropolis Fritz Lang, Oedipus rex – Pasolini, The color of the pomegranates Sergei Parajanov, Meshes of the afternoon – Maya Deren, La Jette – Chris Marker, Satyricon-Fellini, The last wave – Peter
Weir, The Mephisto waltz – Paul Wendkos, They live – John Carpenter, They shoot horses don’t they – Sydney Pollack, Orlando – Sally Potter, Barbarella Roger Vadim, Begotten – E. Elias Merhige, Rosemary’s baby – Roman Polanski, Dead man – Jim Jarmush, Fahrenheit 451 – François Truffaut, Enter the void – Gaspar Noe, Holy Mountain – Alejandro Jodorowsky, Tetsuo – Shinya Tsukamoto, Dog days – Ulrich Seidl, Creamaster – Matthew Barney, Neon demon – Nicolas Winding Refn …
Секако се залагате за недискриминација по која било основа и вашите фотографии се изблик и на општествен активизам на многу полиња и теми за кои имате цели албуми каде секој засебен е опус за себе и отсликува настани и места. Но вашиот главен стил се заснова на „урбана фотографија“, односно наоѓате чудни и напуштени места кои ги фотографирате ловејќи ги моментите со симболики. Дали ги сликате урбаните локации какви што се-или понекогаш и правите ваши конструкции со поместување дадени предмети за ефект?
Кога фотографирам предмети тоа е документарна фотографија и не правам измени. Кога фотографирам луѓе, многу често имам интеракција со нив и некои фотографии се „местени“ во однос на позиција или став кој тие го заземаат. Некогаш тие самите сакаат да застанат во некоја друга положба од првичната во која сум ги видела. Но исто така при обработка на фотографиите приклоник сум на реалистичен стил, т.е. ги едитирам сосема незабележливо.
Веќе подолго време сте присутна на многу културни настани во Скопје (и низ цела Македонија) и напорно работите на полето на фотографијата. Кои совети би ги дале на младите идни фотографи на кои поединости во оваа професија треба да обрнат најмногу внимание за да го испечат добро овој занает?
Секој треба да си го изоди сам својот пат. Нема една генеричка приказна за фотографите. Секој има различно образование или обука, некои учеле на факултет, некои се самоуки, сите имаат различен стил на обработка или теми што ги обработуваат. Сите имаат различна мотивација или кризи со кои се соочуваат. Но, за фотографијата да биде уметност според мене најважно е да се има авторски печат, нешто по што твоите фотографии ќе се препознаваат дека се твои.
Каков тип на фотографија ви е омилена помеѓу настани, урбана средина, пејзажи во природа, деликатни предмети или пак можеби фаќањето кадри од несекојдневен и негенеричен-друг агол?
Фотографирањето природа и пејзажи не ме интересира и ми е досадно. Најмногу сакам урбана фотографија, спонтани моменти кои ги забележувам по пат во сопствениот град или кога патувам во други места. Или пак паралелно следам неколку концепти во одреден временски период.
Кога би издвоиле цитат или ваша мисла што го опишува вашето животно мото -како би гласело тоа?
Повеќе би требало описно да се каже, дека треба да се направи што е можно повеќе во животот, да се видат што е можно повеќе места, да се запознаат што е можно повеќе луѓе. Да се живее со страст и љубопитство. Да ги сакаме и да се грижиме за животните. Да бидеме одговорни кон другите и кон средината.
Иван Стојановски
