Table of Contents
Пријавата за сексуално насилство врз 14-годишно девојче од скопскиот регион повторно ја отвори една од најболно занемаруваните теми во општеството – зошто вината толку често се бара кај жртвата, наместо кај оној што извршил насилство?
Случајот во кој 25-годишен маж е пријавен за сексуален напад врз 14-годишна девојка, со која претходно бил во љубовна врска, предизвика вознемиреност и бројни реакции во јавноста.
Но, покрај самата пријава, особено вознемирувачки се дел од коментарите што се појавија на социјалните мрежи.
„Сама си го барала“, „Била во врска“, „Што барала на тие години во врска?“ – се само дел од реакциите со кои, наместо да се осуди насилството, вниманието се насочува кон однесувањето на малолетната жртва.
Токму ова ја вознемири новинарката Вики Чадиковска, која јавно реагираше на ваквиот начин на размислување.
Кога жртвата станува обвинета
Чадиковска предупредува дека зад навидум „обичните“ коментари се крие многу посериозен општествен проблем – тенденцијата одговорноста за насилството да се префрли врз оној што го претрпел.
Според неа, фактот дека девојчето било во врска не може да биде оправдување за каков било чин на насилство.
Во случај кога станува збор за 14-годишно дете и возрасен човек, прашањата за границите, одговорноста и заштитата на малолетниците стануваат уште посериозни.
Врската не е согласност за сè. Љубовта не е дозвола за сè. А нечие тело никогаш не може да биде туѓа сопственост.
Прашањето што треба да го поставиме е сосема поинакво
Наместо „Зошто била со него?“, Чадиковска го свртува фокусот кон прашањето што, според неа, треба да биде во центарот:
Зошто возрасен човек сметал дека има право да ја повреди?
Токму тука се отвора пошироката слика.
Како општество мораме да разговараме за тоа како децата ги препознаваат опасните ситуации, како родителите ги забележуваат предупредувачките знаци и дали институциите и образовниот систем имаат доволно механизми за превенција и заштита.
Но, ниту една од овие теми не смее да стане изговор за обвинување на детето.
Поврзани објави
„А што ако е наше дете?“
Една од најтешките вистини во ваквите случаи е дека коментарите на интернет често се пишуваат без да се размисли за човекот што стои зад приказната.
Затоа Чадиковска повикува на пауза пред да биде напишана осуда кон жртвата.
„А што ако е наше дете?“
Прашањето е едноставно, но болно.
Затоа што кога приказната ќе ја замислиме како приказна за сопственото дете, сестра, внука или најблиска личност, исчезнуваат лесните осуди и останува она што навистина треба да биде во центарот – потребата детето да биде заштитено.
Не станува збор само за еден случај
Случајот повторно го наметнува и прашањето за начинот на кој зборуваме за сексуалното и семејното насилство.
Зборовите имаат последици. Особено кога се упатени кон жртва која веќе се соочува со траума.
Обвинувањето на жртвата не го намалува насилството. Напротив, може да создаде средина во која жртвите се плашат да проговорат, а насилството се релативизира.
Затоа, наместо да прашуваме што „направила“ жртвата за да го предизвика насилството, треба да се прашаме како да спречиме насилството да се случи и како да ги заштитиме оние што се најранливи.
И можеби токму од таа промена на прашањето треба да започне и промената во општеството.
Жртвата не треба да биде на обвинителна клупа. Одговорноста за насилството е кај оној што го извршил.
Напомена: Случајот е предмет на институционално постапување, па за фактите треба да се известува со почитување на презумпцијата на невиност и заштитата на идентитетот на малолетното лице.
Фото: Pixabay
