Table of Contents
Социјалните мрежи повторно отворија тема од која тешко се бега – како се однесуваат младите, кој ги поставува границите и каде завршува детската безгрижност, а почнува непочитувањето кон другите?
Две видеа што деновиве предизвикаа силни реакции во регионот немаат иста приказна, ниту се случуваат на исто место, но ги поврзува една работа: однесувањето на младите луѓе кое кај дел од јавноста предизвика револт, а кај други отвори прашање дали возрасните понекогаш премногу брзо ги осудуваат младите.
Едното видео доаѓа од Србија и прикажува момче кое за време на одмор се снима пред пештера, а откако други посетители ненамерно му влегуваат во кадар, реагира со пцовка. Токму снимката стана повод за жестока дебата за воспитувањето, границите и одговорноста на родителите.
Другото е од Македонија – и повторно во центарот се младите. Овојпат поводот е сосема поинаков: доаѓањето на познатиот уличен баскет-играч Мат Киатипис, кој беше опкружен од млади фанови желни за фотографија со него.
На прв поглед – две неповрзани ситуации.
Но реакциите на јавноста покажаа дека зад нив стои една иста тема: границите, почитта и воспитувањето.
„Родители, погледнете добро како се однесуваат вашите деца“
Видеото од Србија стана вирално откако момчето, снимајќи се себеси на одморот, реагира со вулгарност кон луѓето кои случајно се нашле во неговиот кадар.
Снимката предизвика лавина реакции, а профилот „Београд данас“ ја искористи за директна порака до родителите.
Суштината на пораката е едноставна, но непријатна: воспитувањето не почнува на училиште, ниту на социјалните мрежи. Почнува дома.
Не е проблем што детето сака да се забавува. Не е проблем ниту што е младо, гласно или љубопитно.
Проблемот се појавува кога детето не препознава дека постојат граници – и дека слободата не значи право да правиме што сакаме без да ги почитуваме луѓето околу нас.
А потоа – Мат Киатипис и сцената што ја подели јавноста
Речиси истовремено, во Македонија се појави друга снимка која предизвика бурни реакции.
Главен лик е Мат Киатипис, познат по настапите во уличниот баскет и по популарниот формат „1 на 1“.
Неговата посета на Македонија очигледно предизвика огромен интерес кај младите.
Но во моментот кога голем број од нив се обиделе да се фотографираат со него, ситуацијата, според видеото и реакциите на присутните, прераснала во вистинска навалица.
Млади луѓе се туркаат, се протнуваат и се обидуваат да стигнат до Мат по секоја цена.
Целта?
Една фотографија.
И токму тоа го револтираше дигиталниот креатор Мандар, кој реагираше јавно и постави многу пошироко прашање од тоа кој успеал да направи фотографија со Мат.
„Страшното не е што се такви на 12, 13 или 16 години…“
Еден од коментарите под објавата особено силно ја доловува загриженоста:
Страшната работа не е тоа што сега се такви на 12, 13…16 години, туку уште пострашно е што тие истите треба во иднина да седнат на некоја фотелја или функција, а ние остатокот од народот да зависиме од нивните одлуки.“
И тука дискусијата добива сосема друга тежина.
Зашто тинејџер кој денес се турка за фотографија не е автоматски лош човек.
Но ако никој не му објасни дека другите луѓе имаат право на простор, ред и достоинство – тогаш проблемот не е една фотографија.
Проблемот е образецот на однесување.
„За вакви настани мора да има строги мерки“
Други коментатори, пак, не ја гледаат вината само кај младите.
Некои сметаат дека за вакви масовни настани мора да има подобра организација, повеќе обезбедување и јасни правила.
Зашто кога на едно место ќе се соберат голем број возбудени тинејџери околу човек кој за нив е идол, тешко е да се очекува целосна контрола без соодветна организација.
Еден коментар дури раскажува и лична ситуација од настанот: дете, во обид да стигне до фотографија со Мат, скокнало преку ограда висока околу два метра и паднало на колена.
Но, како што духовито забележува коментаторот – важно било да се направи фотографијата.
Поврзани објави
И токму овој момент најдобро ја покажува границата меѓу детската еуфорија и непромисленото однесување.
Но има и друга страна на приказната
Сепак, не сите ја прифаќаат тезата дека станува збор за „расипана генерација“.
Еден од коментаторите остро му забележува на Мандар дека има 40 години и дека не треба да заборава оти МК постои токму поради децата.
Поентата на уличниот баскет, според ова гледиште, е токму во младите, нивната енергија и нивната страст кон играта.
И ова е важна забелешка.
Зашто дали навистина сакаме деца кои никогаш нема да бидат гласни, возбудени, импулсивни и несовршени?
Веројатно не.
Но сакаме деца кои ќе знаат кога треба да застанат.
„Џентл парентинг“ или родителство без граници?
Ова е можеби најчувствителниот дел од целата дебата.
Денес многу се зборува за современо родителство, разбирање на детето, ненасилна комуникација и почитување на неговите емоции.
Но едно е да не го понижувате детето.
Сосема друго е да не му поставите граници.
Детето може да биде разбрано и истовремено да биде воспитувано.
Може да му кажете: „Разбирам дека си возбуден што го гледаш својот идол.“
Но и:
„Не смееш да туркаш друг човек.“
Може да му кажете: „Знам дека сакаш фотографија.“
Но и:
„Ќе почекаш ред.“
Тоа не е строгост.
Тоа е почит кон детето – и кон сите околу него.
Не се виновни децата за сè. Но не се виновни ниту другите.
Можеби најлесно е возрасните да заклучат: „Денешниве деца се страшни.“
Но тоа е премногу едноставен одговор на многу покомплексен проблем.
Децата не се родени со чувство за сите општествени граници.
Тие ги учат.
Од родителите.
Од наставниците.
Од средината.
Од примерот што го гледаат секој ден.
И затоа, кога ќе видиме дете кое пцуе непознати луѓе затоа што му влегле во кадар, или група млади која во еуфорија се турка за фотографија со својот идол, можеме да се налутиме.
Но можеме и да се запрашаме:
Кој требало навреме да им каже дека светот не се врти само околу нив?
Зашто телефонот може да им се купи.
Патувањето може да им се плати.
Идолот може да им дојде пред очи.
Но почитта кон другите не се купува. Таа се учи.
А најчесто – дома.
Текст: Б. Стојменовиќ
Видео: Инстаграм
