патување низ западна Србија низ 7 атракции – Убавина и здравје

Како изгледа, кога на едно место ќе најдете недопрена природа, врвна гастрономија направена од локални состојки, љубезни домаќини кои едвај чекаат да ве пречекаат со раширени раце и со домашна ракија да ја раскажат приказната за областа во која живеат. Уште па и оваа мистичност да инспирирала бројни уметници за нивните светски познати дела. Единствениот начин да дознаете е да одлучите да се одморите од градскиот метеж и да се упатите кон границата на Србија и Босна и Херцеговина, до планините Златибор и Тара, по текот на реката Дрина и до бескрајните зелени падини на Мокра Гора. За неколку дена ќе ја доживеете возбудата која се зголемува со секоја нова дестинација што ќе ја посетите! Духот на минатото од пред илјадници години до спојот со нитките на и не така дамнешното време низ седум атрактивни локации кои не смеете да ги пропуштите, но кои во никој случај не се сè што може да понуди западна Србија.

Пред да тргнеме на патувањето, не смееме, а да не споменеме дека низ оваа неверојатна, но реална бајка друштво на Убавина и здравје и правеа и колеги од сите земји од просторите на поранешна Југославија. Главен „виновник“ за овие доживувања за навек е Туристичка организација на Србија. Aјде да тргнеме!

Златибор

Автопатот Милош Велики го скрати патувањето од Белград до Златибор, преку Чачак и Ужице, на приближно 3 часа возење. Така можете да стигнете до популарното планинско одморалиште побрзо од кога било! До крајот на 19 век, областа околу Златибор, која денес е модерна населба и туристички центар на истоимената планина, се состоела од пасишта и ливади каде што жителите на околните села го напасувале својот добиток. Првите хотели во Златибор се изградени на почетокот на 20 век, а денес се градат модерни станбени комплекси, спа центри и луксузни вили. Во населбата има осумгодишно основно училиште, градинка, храм, библиотека, културен дом со галерија и сала која служи како кино и театар, пошта, амбуланта, банки…

Покрај различните форми на сместување, Златибор е богат со тематски паркови, кафе-ресторани, заедно со планината чиј туристички центар е една од најпосетуваните туристички дестинации во Србија. Можеби најпознатата атракција на Златибор е панорамската златна гондола, една од најдолгите во светот (9 километри), која го поврзува градот со врвот Торник. Возењето со гондола е совршен начин да се запознаете со специфичниот пејзаж на Златибор, бидејќи тој минува преку најубавите планински предели, како и преку езерото Рибница – познато излетничко место за домаќините и гостите. Седнете во гондолата, опуштете се и уживајте во сцените кои ве потсетуваат на прериите од американските филмови, додека од земја ве поздравува пасењето на коњите и кравите, неколку потоци и борови дрвја кои и го дадоа името на планината.

Пештерата Стопиќа

На нешто повеќе од половина час од Златибор е природен феномен кој не смеете да го пропуштите! По краткото спуштање од патот, ќе стигнете до добро уредениот влез во пештерата, која името го добила по блиското село Стопича. Таа е еден од најпристапните спелеолошки локалитети во Србија, со отвор висок 18 метри и широк меѓу 30 и 40 метри. Постојат бројни локални легенди за пештерата кои домаќините со задоволство ќе ви ги кажат, бидејќи ве водат низ областа на посебни природни карактеристики, од кои најпрепознатливи се големите кади, кои се најатрактивни во пролет кога се полнат со вода што се прелева во посебен визуелен спектакл.

Целата пештера е атрактивно осветлена, па прошетката низ неа е вистинско восхитување. Задолжително облечете се топло, без разлика во кое време од годината доаѓате. Пештерата е од разгранет тип и се состои од пет спелеоморфолошки целини: Светлосна сала, Темна сала, Сала со бањи, Канал со бањи кои се уредени за туристички тури и Речен канал кој сè уште не е отворен за јавноста.

Етно село Сирогојно

Посебно искуство е уште еден близок локалитет, каде што ќе се запознаете со животот на жителите на Златибор во некои дамнешни времиња. Имено, во селото Сирогојно се наоѓа единствениот српски музеј на отворено – се вика Старо село. Старите дрвени куќи од сите делови на Златибор беа пренесени на локалитетот од 5 хектари, каде што се реставрирани и конзервирани за да сведочат за животот што некогаш го живееле мештаните. Пријателските домаќини ќе ве одведат низ музејот и ќе ви ја објаснат целта на сите дрвени куќи, раскажувајќи ви во исто време за деталите од животот на селаните кои до неодамна живееле во рурални и семејни заедници – задруги, кои можеле да имаат до 50 членови.

Музејот се состои од две целини. Првата е група куќи кои го зачувале својот оригинален изглед и намена, а формираат постојана музејска поставка, распослана во два Златиборски дворови. Втората група ја сочинуваат куќи кои исто така го зачувале првобитниот изглед, но нивната намена е променета, приспособени се и прилагодени на туристичките потреби. Станува збор за продавница за сувенири, гостилница, апартмани… Програмата на музејот вклучува и зачувување на старите занаети, па во текот на летото во три опремени работилници се организира обука за рибарски, ковачки и грнчарски вештини.

Националниот парк Тара

„Златиборе, прашај ја Тара дали се сеќава на нејзината стара љубов“. Така пее една позната песна и би било штета да не го посетите Националниот парк Тара, кој се наоѓа на планината Тара, северозападно од Златибор. Недопрена природа, богати шуми, пространи ливади, длабоки клисури и кристално чисти реки, водопади… сето тоа се карактеристични карактеристики на оваа прекрасна планина. Тука е и спектакуларниот кањон на реката Дрина, како и неколку видиковци, од кои најистакнати се Бањска стена и Зеленика, кои нудат прекрасен поглед на кањонот и околните планини. Не пропуштајте да ја погледнете најпознатата сцена од градот Бајина Башта – Куќата на карпата (наречена и Куќата на Дрина), која стана глобално препознатлива поради појавувањето во National Geographic. Тоа е дрвена куќичка на карпа среде реката, изградена од локални љубители на реката.

Од првото поставување во 1968 година ја користеле бројни генерации, а треба да се напомене дека Дрина неколку пати ја однела поради високиот водостој, но локалното население поставувало нова секој пат, продолжувајќи ја на тој начин препознатливата и важна традиција на Тара и Бајина Башта. Доколку ве интересира религиозната и културната историја на Тара, задолжително посетете го средновековниот манастир Рача. За опуштање покрај вода и добро време, тука е езерото Перучац, кое се наоѓа на 13 километри од Бајина Башта, каде се лоцирани неколку ресторани и кафулиња.

Шарганската осумка

Близината на Тара и Мокра Гора ви овозможува да го збогатите вашето искуство при една посета на тој дел од Србија и со прекрасно возење со воз низ планините и долгите тунели, со поглед на долините каде што се кријат села, мали цркви и многу други тајни низ мистичните зелени ридови. Бидејќи пругата е направена да личи на бројот 8, возот се вика Шарганска осмица. За време на возењето ќе наидете на многу интересни изненадувања, како што е станицата Луди Камен, каде што можете да ја овековечите врската со саканата личност, а која може да се прекине само со враќање и возење со овој воз, како и станицата Јатара, каде што никогаш не е продаден ниту еден билет.

Изградена е и станица за снимањето на филмот на Емир Кустурица „Животот е чудо“, каде што може да се види популарниот воз. Во минатото, легендарниот воз Ќиро превезувал патници од почетната станица Мокра Гора до последната станица Шарган Витаси. Порано оваа пруга беше спас, ја поврзуваше внатрешноста со Јадранското Море, а денес нејзиниот дел е неизбежна атракција за сите посетители на западна Србија.

Дрвенград

Уште една атрактивна дестинација во Мокра Гора, поточно на ридот Меќавник е тесно поврзана со веќе споменатиот филм „Животот е чудо“. Етно селото Дрвенград го изгради режисерот Емир Кустурица со цел да снима филм, но по завршувањето на проектот решил да остане таму и да им го понуди на посетителите да го користат и уживаат. Во комплексот влегувате низ градските порти, а внатре има 13 улици, 2 плоштади, кино, црква, пазар и се друго што треба да има еден мал град за пријатен престој на гостите. Улиците и плоштадите ги носат имињата на познати личности од светот на литературата, филмот и спортот, како Иво Андриќ, Федерико Фелини, Александар Тарковски, Марадона и Новак Ѓоковиќ – сите големи луѓе кои имале големо влијание врз Кустурица.

Додека шетате низ улиците покрај дрвените куќички, подзастанете, забележете ги деталите додека се симнувате низ удолниците кои отвораат видик кон бескрајните зелени планини испреплетени со куќи и цркви, ќе имате чувство дека сте дел од филм за некои помирни, дамнешни времиња. Посебна атракција е филмскиот фестивал „Кустендорф“, кој секоја година во јануари се одржува во Дрвенград, кога доаѓаат многу гости од светот на филмската уметност. Фестивалот нема црвен тепих или други типични холивудски карактеристики, туку фокусот е на запознавање, комуникација и пријатно дружење. Исто така, во Дрвенград ќе можете да пробате ракија и други локални пијалaци и производи.

Увачко езеро

Едно од најпознатите езера во Србија се наоѓа на западот од земјата. Увачкото езеро го нарекуваат и Сјеничко езеро, поради близината со градот Сјеница. Како вештачко езеро со должина од 27 километри е вистински спектакл за сите сетила. Езерото е создадено со изградбата на најголемата брана во Србија, со димензии 110 метри. Ова езеро е првото во низата кои се изградени на реката Увац за потребите на производство на електрична енергија. Водата од ова езеро се влева во Златарско езеро, второ во низата, а од Златарско во последното, Радоињско езеро. Сите три се популарни излетнички места кои ги посетуваат многу туристи за пловење, пливање, риболов, рекреација…

Пловејќи низ мирните меандри на Увачкото езеро, ќе видите бројни единки на кралот на небото – белоглавиот мршојадец – бидејќи најголемата колонија на оваа птица се наоѓа околу езерото. Ако пристигнете и имате доволно кондиција, задолжително качете се или возете до некој од видиковците, на пример до Молитва, кој нуди фасцинантен поглед на меандрите низ кои се бранува водата на езерото. Доколку сте решиле да се прошетате со познатите сплавови по езерото, задолжително искачете се до Ледената пештера, каде температурата е секогаш 8 степени Целзиусови, и каде природата обликувала необични сцени кои сечија имагинација ги гледа поинаку.

Ова го завршува нашето патување низ западна Србија. На следното секако ќе најдеме бројни интересни работи кои овој пат некако изостанаа, што секако е најголемиот мотив за нова посета на оваа мистична и моќна област во која доминира комбинацијата на природата, уметноста и уникатниот дух на пријателски расположените домаќини.

Фото: приватна архива