Трипати е почеста кај жените – зошто мигрената го разурнува животот, а никој не ја сфаќа сериозно?
Побаравме одговор од невролог на прашањето како да се разбере мигрената и како да се живее со неа.
Дали мигрената е невролошка болест и како се објаснува?
Да, мигрената е невролошка болест и не е „само посилна главоболка што брзо ќе помине“. Главоболката е само еден од симптомите и се јавува во една од фазите на ова повторливо и самоограничувачко нарушување на функцијата на нервниот систем. Нападот на мигрена настанува како резултат на активирање на сензитивна група нервни клетки во хипоталамусот, од каде што сигналот се пренесува во бројни мозочни структури, вклучувајќи ги и мозочните обвивки и крвните садови. Ширењето на оваа „совршена бура“ низ деловите на мозокот поврзани со емоциите, меморијата и чувството на мачнина, доведува до непријатни сензации. Мигрената не е нешто што треба „да се издржи“ – таа бара правилно разбирање и соодветен третман.
Зошто жените почесто страдаат од мигрена?
Хормоните играат значајна улога. Жените имаат околу трипати поголема веројатност да страдаат од мигрена во споредба со мажите, а клучниот фактор е хормонот естроген. Промените во нивото на естрогенот – особено за време на менструација, овулација, бременост и перименопауза – можат да предизвикаат или да ги влошат нападите. Многу жени забележуваат дека нападите се појавуваат во одредени фази од циклусот или стануваат почести во перименопаузата, што покажува колку се силно поврзани хормоните и хемискиот состав на мозокот.
Кои се најчестите тригери на болка?
Поврзани објави
Најчестите тригери се: стрес, недостаток на сон, временски промени, одредена храна (чоколадо, зрели сирења), алкохол (особено црвено вино), дехидрација и хормонални промени. Јака светлина и интензивни мириси исто така можат да предизвикаат напад кај осетливите лица. Односот со мигрената, дали ќе биде „пријателски“ или тежок, делумно зависи од личноста и нејзината отпорност во соочувањето со комплексните меѓучовечки односи.
Каков е ефектот на мигрената врз секојдневието – деловен, социјален, емотивен живот?
Влијанието на мигрената често е потценето и од околината и од стручната јавност. Мигрената не боли само физички – таа го нарушува секој аспект од животот. Многу жени пропуштаат работа, ги откажуваат плановите или тешко се справуваат со грижата за семејството. Со текот на времето, непредвидливоста на нападите може да предизвика анксиозност, депресија и постојан страв од следниот напад. Мигрената влијае врз односите, самодовербата и квалитетот на животот. Тоа не е „само главоболка“ – тоа е состојба што бара разбирање и поддршка.
Дали постои начин за превенција на нападите?
Да, превенцијата на мигрена не само што е можна туку е и едно од највозбудливите подрачја во современата неврологија. Првиот чекор е идентификација и избегнување на личните тригери. За оние со чести или онеспособувачки мигрени, денес постојат многу ефикасни терапии. Неопходна е консултација со невролог за поставување точна дијагноза и определување на најсоодветната терапија. Освен немедикаментозните мерки (редовен сон, хидратација, физичка активност, справување со стрес), основа на добрата контрола е оптимална превентивна терапија.
Покрај старите неспецифични лекови (антихипертензиви, антидепресиви, антиепилептици), за хронична мигрена е одобрен лек од групата на мускулни релаксатори, кој се дава во тромесечни циклуси. Најголем напредок донесе т.н. анти-CGRP терапија – моноклонални антитела кои спречуваат пренос и одржување на циклусот на болка. За многумина кај кои другите терапии не помогнале или предизвикале несакани ефекти, овие лекови значително го подобрија квалитетот на животот, а се применуваат само еднаш месечно. Не мора да страдате во тишина – мигрената може да се контролира, а соодветната превенција е клучот.
СТРУЧЕН СОРАБОТНИК: Д-Р АЛЕКСАНДАР ПАНТОВИЌ, НЕВРОЛОГ
