Table of Contents
Иако ќе спиеме еден час подолго, промената на времето може привремено да влијае врз сонот, расположението и концентрацијата. Еве што покажуваат истражувањата и како полесно да се приспособите.
Во ноќта меѓу сабота и недела, на 25 октомври, завршува летното сметање на времето. Во три часот по полноќ стрелките ќе ги поместиме на два часот, што значи дека ќе добиеме дополнителен час за спиење. Но, оваа промена не влијае исто врз сите.
Нашето тело функционира според внатрешен биолошки часовник, познат како циркадијален ритам, кој го регулира спиењето, лачењето хормони, телесната температура и апетитот. Дури и поместување од еден час може привремено да го наруши овој ритам, предизвикувајќи замор, поспаност и потешкотии со концентрацијата.
Зошто пораното стемнување влијае врз расположението?
Иако ќе добиеме еден час сон, деновите ќе ни изгледаат пократки поради пораното стемнување. Недостигот од дневна светлина се поврзува со полошо расположение кај дел од луѓето, особено во есенските и зимските месеци.
Истражување спроведено во Данска, кое опфатило повеќе од 180.000 случаи, забележало околу осум проценти повеќе дијагнози на депресија од очекуваното по есенското поместување на часовникот. Намалената изложеност на дневна светлина може да биде еден од факторите. Таа се поврзува и со сезонското афективно растројство, форма на депресија што најчесто се јавува во постудените месеци.
Може ли промената да има и позитивни ефекти?
Истражување од 2025 година, кое опфатило речиси 700.000 пациенти, забележало дека во неделата по преминот на зимско сметање на времето некои здравствени тегоби биле поретки. Случаите на акутни кардиоваскуларни заболувања биле намалени за два проценти, анксиозноста за три проценти, а проблемите со несоница за осум проценти.
Поврзани објави
Сепак, ваквите резултати покажуваат поврзаност, а не докажуваат дека самото поместување на часовникот го подобрува здравјето.
Дали се зголемува ризикот од срцев удар?
Некои постари истражувања ја поврзувале промената на времето со зголемен ризик од срцев удар и сообраќајни несреќи. Но, американска студија што анализирала десетгодишни податоци не утврдила значително зголемување на срцевите удари во периодите околу пролетното и есенското поместување на часовникот.
Експертите за медицина на спиењето често го поддржуваат трајното зимско, односно стандардно сметање на времето, бидејќи утринската светлина помага во усогласувањето на биолошкиот часовник. Силната светлина навечер, пак, може да го одложи лачењето на мелатонин, хормон важен за сонот.
Како полесно да се приспособите?
На повеќето луѓе им се потребни неколку дена за да се навикнат на промената. За полесна адаптација, обидете се да легнувате и да станувате во приближно исто време, поминувајте време на дневна светлина, особено наутро, и одржувајте редовна физичка активност.
Иако во Европската Унија со години се разговара за укинување на сезонското поместување на часовникот, конечен договор сè уште нема. Дотогаш, на организмот ќе му треба малку време да се приспособи на новиот распоред.
pexels
