Table of Contents
Еврото се најде под нов силен притисок на финансиските пазари, откако инвеститорите почнаа сè повнимателно да ги следат состојбите со француските јавни финансии и наглото поскапување на енергијата во Европа.
Европската валута оваа недела се спушти до 1,116 долари, што е најниска вредност од мај 2025 година. Со тоа продолжи негативниот тренд и еврото забележа четврта последователна недела на пад.
Само неколку месеци претходно, во јануари, еврото се тргуваше над 1,20 долари. Оттогаш неговата вредност значително се намали, додека вниманието на инвеститорите се насочи кон зголемените економски ризици во еврозоната.
ЕНЕРГИЈАТА ГО ЗГОЛЕМУВА ПРИТИСОКОТ
Еден од клучните проблеми е повторното зголемување на трошоците за енергија. Цената на природниот гас на холандскиот референтен пазар TTF оваа недела се движеше околу 73 евра за мегават-час, што претставува зголемување од околу 120 проценти во споредба со истиот период минатата година.
Дополнителна загриженост предизвикуваат и европските резерви. На почетокот на октомври складиштата биле исполнети околу 71,5 проценти, наспроти 82,6 проценти во истиот период лани.
Паралелно со гасот, поскапе и суровата нафта. Брентот на глобалниот пазар се движеше околу 100 долари за барел, што претставува раст од повеќе од 60 проценти од почетокот на годината.
Повисоките енергетски трошоци веќе се одразуваат врз инфлацијата. Според податоците на Евростат наведени во извештајот, инфлацијата во еврозоната во септември достигнала 3,8 проценти, во споредба со 3,2 проценти во август. Цените на енергијата пораснале за 18,8 проценти на годишно ниво.
ФРАНЦИЈА Е ВТОРИОТ ГОЛЕМ ПРОБЛЕМ
Дополнителен притисок доаѓа од состојбата со јавните финансии на Франција. Инвеститорите бараат повисок принос за да купуваат француски државни обврзници, што укажува на зголемена загриженост околу финансиската состојба на земјата.
Разликата меѓу приносите на 10-годишните француски и германски обврзници минатата недела надминала 1,4 процентни поени. Тоа е најголем распон забележан од должничката криза во еврозоната во периодот 2011–2012 година.
Дополнителен проблем претставува и неизвесноста околу францускиот буџет за 2027 година. Планот предвидува мерки за заштеда од 43 милијарди евра, но сè уште нема обезбедено стабилна парламентарна поддршка.
Гувернерот на Банката на Франција, Емануел Мулен, предупреди дека земјата може да се соочи со уште поголем товар од трошоците за задолжување доколку не се преземат мерки за стабилизирање на јавните финансии.
ШТО МОЖЕ ДА СЕ СЛУЧИ СО ЕВРОТО?
Зголемената нестабилност на пазарот на обврзници може да го ограничи просторот за дополнително затегнување на монетарната политика од страна на Европската централна банка, особено доколку повисоките трошоци за енергија продолжат да ја зголемуваат инфлацијата.
Аналитичарите предупредуваат дека доколку притисоците дополнително се засилат, еврото би можело да продолжи да слабее и да се приближи до нивото од 1,10 долари.
Комбинацијата од поскапа енергија, повисока инфлација, зголемени трошоци за задолжување и неизвесноста околу француските јавни финансии во моментов претставува значаен предизвик за европската економија и за вредноста на заедничката валута.
