Според актуелните правила објавени од Фондот за осигурување на депозити, осигурувањето се однесува на депозитите на физичките лица, односно резидентните и нерезидентните домаќинства.
Тоа значи дека средствата на правните лица, односно фирмите, не се опфатени со истата гаранција од 30.000 евра. Компаниите своите побарувања ги остваруваат во рамките на стечајната или ликвидациската постапка.
Дали државата ги гарантира сите пари во банките?
Не. Осигурувањето на депозитите не претставува гаранција дека државата ќе ги надомести сите средства што граѓаните ги имаат во една банка.
Системот е воспоставен за да се заштити населението од целосно губење на заштедите во случај на пропаѓање на финансиска институција.
Фондот ги обезбедува средствата преку премии што ги уплаќаат банките и штедилниците, а доколку неговите расположливи средства не се доволни, законската рамка предвидува дополнителни извори на финансирање, вклучително и задолжување и позајмици од државниот буџет.
Како граѓаните да ги заштитат своите заштеди?
Неколку основни правила можат да го намалат ризикот од губење на поголем дел од заштедите:
-
Да не се чуваат повеќе од 30.000 евра во една банка, доколку приоритет е целосната заштита преку Фондот.
-
Поголемите заштеди да се распределат во различни банки.
-
Редовно да се проверуваат податоците за сопственост на сметките.
-
Да се чуваат договорите за штедење и доказите за уплатените средства.
-
Да се следат официјалните известувања на Народната банка и Фондот за осигурување на депозити.
Заклучок: Пропаѓањето на банка не значи дека штедачите автоматски остануваат без пари или дека должниците се ослободуваат од кредитите. Во Северна Македонија постои механизам што ги штити депозитите на физичките лица до 30.000 евра по лице во една банка, додека за средствата над тој износ и за обврските од кредитите важат правилата на стечајната постапка и склучените договори.
Извор: Фонд за осигурување на депозити, Народна банка и Законот за банките.
