Од денес, во Србија стапува на сила нов национален данок на емисии на јаглерод диоксид (CO2), кој изнесува четири евра по тон. Основната цел на оваа мерка е да се ограничи загадувањето, да се унапреди енергетската ефикасност и да се обезбеди поконкурентна позиција за српската индустрија на глобалниот пазар.
Овој закон за данокот на емисии на штетни гасови претставува одговор на Србија на воведувањето на таксите за јаглерод диоксид од страна на Европската Унија. Од денеска, Србија исто така е опфатена од Механизмот за прилагодување на границите на јаглерод (CBAM).
Инаку, даноците предвидени со двата усвоени закони, кои Србија ги донесе кон почетокот на декември, се одредени на четири евра за тон еквивалент на јаглерод диоксид. Овие даноци ги покриваат емисиите на азотен субоксид (N2O) и перфлуоројаглеводороди (PFC).
Плаќањето на данокот се врши за произведениот јаглерод диоксид, мерен во тони. Што се однесува до другите гасови со ефект на стаклена градина, нивните емисии ќе се изразуваат во CO2 еквиваленти.
Воведувањето на овие нови даноци ќе има најзначајно влијание врз индустриите кои се занимаваат со производство на азотни ѓубрива и соединенија, железо, челик, алуминиум, цемент и електрична енергија. За секој тон јаглерод ослободен при нивното производство, ќе се применува принципот „плаќа емитер/загадувач“.
Законот за данок на CO2 се однесува на субјектите кои имаат потреба од дозвола за емисии од своите постројки, што главно ги опфаќа големите и средни претпријатија. Досега, дозволи добиле 50 компании за 92 свои постројки, кои веќе ги прибираат и доставуваат податоците за своите емисии до Министерството за заштита на животната средина, согласно Законот за климатски промени.
Новиот фискален механизам обезбедува финансиски средства кои ќе бидат насочени во буџетот на Србија. Тие средства се предвидени за поттикнување на инвестиции поврзани со зелената трансформација.
