Table of Contents
Есента за многумина е период на пријатни температури и прошетки во природа, но за луѓето склони кон алергии може да донесе кивање, затнат нос, чешање на очите и отежнато дишење. Иако пролетта најчесто се поврзува со сезонските алергии, и есенските месеци можат да предизвикаат или да ги влошат симптомите, особено кај лицата чувствителни на полен, мувла и домашна прашина.
Во овој период, промените на времето, зголемената влажност, паднатите лисја и почестото престојување во затворени простории создаваат услови во кои некои алергени можат да предизвикаат дополнителни проблеми.
Кои алергени се најчести во есен?
Еден од позначајните причинители на сезонски алергии во есента е поленот од одредени плевели, меѓу кои и амброзијата. Нејзиниот полен кај чувствителните лица може да предизвика изразени симптоми, а времетраењето на сезоната зависи од климатските услови и од конкретната локација.
Друг чест проблем е мувлата. Спорите на мувлата се присутни во надворешната средина, особено на влажните места и меѓу распаднатите лисја. Во домовите, мувла може да се развие во влажни простории, подруми, бањи и на ѕидови каде што има кондензација.
Домашната прашина и грините, исто така, можат да предизвикаат тегоби. Кога температурите се намалуваат, луѓето почесто ги затвораат прозорците и поминуваат повеќе време во затворени простории. Греењето, текстилот, теписите и постелнината можат да придонесат за изложеност на алергени.
Како да препознаете дека станува збор за алергија?
Најчестите симптоми на алергиски ринитис се повторливо кивање, течење на носот со бистар секрет, затнат нос, чешање во носот и очите и насолзени очи. Кај некои луѓе се јавуваат и кашлица, иритација на грлото или влошување на симптомите на астма.
Алергијата понекогаш може да личи на настинка, но постојат разлики. Чешањето на очите и носот, честото кивање и бистриот секрет повеќе упатуваат на алергија. Настинката почесто е придружена со болки во грлото, малаксаност, а понекогаш и покачена температура.
Сепак, симптомите не се секогаш доволни за сигурна разлика. Вирусните инфекции и алергиите може да се појават истовремено, па доколку тегобите траат подолго, се повторуваат или се влошуваат, препорачливо е да се побара лекарски совет.
Како да ги намалите симптомите на алергија?
Иако не е секогаш можно целосно да се избегне контактот со алергените, неколку едноставни навики можат да помогнат во намалувањето на симптомите.
- Следете ја концентрацијата на поленот. Ако сте чувствителни на полен, информирајте се за локалните нивоа и ограничете го престојот на отворено кога концентрацијата е зголемена.
- Туширајте се и менувајте ја облеката по враќањето дома. На кожата, косата и облеката може да се задржат полен и други честички од надворешната средина.
- Одржувајте ја чистотата во домот. Редовно бришете прашина со влажна крпа, чистете ги теписите и перете ја постелнината.
- Намалете ја влагата во просториите. Проветрувајте кога условите дозволуваат, отстранувајте ја кондензацијата и санирајте ги местата на кои се појавува мувла.
- Внимавајте при проветрувањето. Ако надвор има многу полен, држете ги прозорците затворени во периодите со повисока концентрација.
- Избегнувајте чад и други надразнувачи. Тутунскиот чад и загадениот воздух можат дополнително да ги иритираат дишните патишта и да ги влошат тегобите.
Овие мерки можат да помогнат, но нивната ефикасност зависи од тоа на кој алерген реагира лицето.
NHS
+1
Дали се потребни лекови?
Кога симптомите се изразени, фармацевт или лекар може да препорача соодветна терапија. Во зависност од тегобите, се користат антихистаминици, назални спрејови со кортикостероиди или солени раствори за испирање на носот.
Важно е лековите да се избираат според симптомите, возраста и здравствената состојба. Некои антихистаминици предизвикуваат поспаност, а назалните спрејови за брзо отпушување на носот не треба да се користат подолго од препорачаното во упатството, бидејќи прекумерната употреба може да ја влоши затнатоста.
Ако симптомите се повторуваат секоја година, го нарушуваат спиењето или не се подобруваат со вообичаените мерки, лекарот може да препорача алерголошко тестирање за да се утврди причинителот и да се избере соодветен третман.
NHS
+1
Што треба да знаете за алергиите во втората половина на октомври?
Кон крајот на октомври, сезоната на полен од амброзија вообичаено се приближува кон крајот, но времетраењето зависи од временските услови и локалната средина. Според достапните податоци за Северна Македонија од 19 октомври 2026 година, не бил регистриран полен од амброзија на национално ниво. Тоа не значи дека сите алергени се отсутни или дека секој алергичен ќе биде без симптоми.
MeteoPrognoza
+1
Во овој период, особено внимание треба да се посвети на мувлата, домашната прашина и грините, кои можат да предизвикуваат тегоби и надвор од сезоната на полен. Исто така, загадениот воздух може да ги влоши симптомите кај чувствителните лица, иако реакцијата на загадување не мора да значи дека станува збор за алергија.
Посебно внимание е потребно ако се појават отежнато дишење, нагло отекување на усните, јазикот или грлото, или чувство дека грлото се затвора. Овие знаци може да укажуваат на тешка алергиска реакција и бараат итна медицинска помош.