Почетна Убавина и здравје „Вреди да се раскаже нашата победа!“ – Убавина и здравје

„Вреди да се раскаже нашата победа!“ – Убавина и здравје

од nenad
8 минути читај за

Инспиративна приказна што несомнено ќе охрабри и мотивира многу родители кои се соочуваат со сличен предизвик

„Да се биде родител на дете со аутизам може да биде тешко, но ќе најдете инспирација каде и да погледнете” – вака пишува Амела Мемиш Апостоловска, авторка на книгата „Гласот на тишината“ и мајка на дете со аутизам. Таа е една од ретките родители што одлучиле да се фокусираат на предностите на оваа состојба, наместо на нејзините недостатоци. Несебично ја споделува својата и приказната на синот Леон, кој од најтежок степен на Канеров аутистичен синдром, стигнал до Аспергеров синдром со натпросечна интелигенција.

„Ја споделувам мојата приказна за да охрабрам многу родители кои се соочуваат со предизвици во своето родителство. Вреди да се раскаже нашата победа“, вели Амела, која е педагошки едукатор со доедукација за клиничка психологија од Универзитетот во Кардиф и е основачка и претседателка на Здружението за личен развој, едукација и психолошка помош и поддршка „Гласот од Тишината“ – Скопје.

Како е Леон моментално?

Денес Леон е дете кое е самостојно во извршувањето на своите обврски, свесен е за своето однесување, знае да постави граници, има развиено комплетен говор без репетитивна комуникација, а потполно се повлечени и повторувачките движења на екстремитетите. Неговите некогашни нарушувања во аудитивната, сензорната и визуелната перцепција сега се во нормална функција.

Сте забележале невообичаено однесување кај Леон уште кога имал 10 месеци…

Со оглед на тоа што имав претходно искуство со мојата постара ќерка, која има друга попреченост, веќе знаев дека треба да си ја слушам мајчинската интуиција. Воопшто не ми беше тешко да ги забележам симптомите. Првиот беше кога имаше 10 месеци и кога забележав дека не гледаше во мене, туку преку мене, погледот не му беше центриран на моето лице. Потоа, почнав да ја следам моториката на екстремитетите и неговата невролошка функционалност. Не се одѕиваше на име, беше хиперсензитивен на звуци, но и не плачеше, немаше изразен страв. Направив компарација меѓу него и сестра му и сфатив дека станува збор за аутистично нарушување.

Според вас, што најмногу му помогна на Леон да постигне значителен напредок во својот ментален развој?

Сметам дека му помогнаа програмите за индивидуална работа со методи кои ги развив самата според проценката што ја направив кај него. Се водев според постигнатите резултати и постојано ја надополнував таа програма, кои во иднина ќе бидат објавени и достапни и за други родители. Иако треба да се направат дополнителни истражувања, досега сè што применив и во работата со други деца, се покажа како многу ефективно и доведе до одличен резултат и напредок.

На многу родители на деца со попреченост им е тешко да ја прифатат реалноста. Што би ги советувале?

Ги советувам што повеќе да се фокусираат на прифаќањето на проблемот наместо да бараат од каде е произлезен. Кога станува збор за дете кое трага по својот идентитет, состојбата е комплексна бидејќи тоа тешко се помирува со фактот дека никогаш нема да може самостојно да прави некои работи во животот. Во случајот со аутизмот, детето уште пред да започне да чекори по својот животен пат, забележува дека не може да прави многу од работите што ги прават неговите врсници. Затоа, многу е важно да се примени индивидуализиран пристап кон функционалното развивање на способностите на детето, кој повеќе ќе се базира на пракса, работа и активности отколку на теоретско учење, помнење и репродуцирање. Од голема важност за децата со аутизам е раното откривање на проблемот. Раното соочување со тој предизвик ќе им помогне на родителите и на детето да се насочат кон сите проблеми поврзани со индивидуалните активности, како и со интеракцијата со врсниците. Раната поддршка на децата со аутизам е етичка и законска обврска не само на родителите и задолжените професионалци туку и на целото општество. Во раната поддршка спаѓа и рехабилитацијата, а таа подразбира дека на децата со аутизам треба да им се обезбедат услови со коишто тие ќе го постигнат оптималниот или максималниот развој на своите потенцијали, без оглед на тоа колку тие потенцијали се скромни или изразени.

Сметате ли дека постои доволно развиена свесност во нашето општество за аутизмот? Како да им се помогне на лицата што се соочуваат со оваа состојба?

Аутизмот е развојно нарушување кое се појавува во првите три години од животот на детето и го зафаќа нормалниот развој на социјалните и на комуникациските вештини. Причините за појава на аутизам не се точно познати и постојат многу теории за неговото настанување. Со рана дијагноза, правилна терапија и едукативна интервенција може да се намалат тешкотиите кои ги имаат децата со аутизам, но тие секогаш ќе постојат во некоја мера. Лицето со аутизам, во зависност од нивото на попреченост, секогаш ќе има потреба од некоја форма на поддршка. Лицата со аутизам покажуваат значителни потешкотии во три специфични области од нивниот развој:

Комуникација

Поврзани објави

Лицата со аутизам имаат значителни потешкотии во комуникацијата. Видот и степенот на потешкотиите се разликува од едно до друго лице. Лицата со аутизам потешко се изразуваат и потешко ги разбираат останатите луге, особено тешко ги разбираат апстрактните поими. Додека некои лица со аутизам можат да зборуваат прилично добро, други може да покажуваат многу ограничена способност за комуникација и покрај нормалниот интелектуален развој. Стекнувањето знаења во домашната средина може да биде попречено, доколку видот и степенот на потешкотии во комуникацијата не се идентификуваат навреме и доколку програмите не се прилагодат кон  потребите на детето. Едукативните програми треба да му помогнат полесно да ги разбере инструкциите и полесно да учи.

Социјални вештини

Лицата со аутизам имаат значителни тешкотии во градењето врски. Тие наидуваат на проблеми при разбирањето на социјалните правила за градење врски и интеракција со врсниците. Како резултат на тоа, тие може да бидат индиферентни или да ги одбиваат луѓето кои настојуваат да стапат во контакт со нив. Доколку немаат помош од возрасните, децата со аутизам остануваат изолирани од луѓето и средината бидејќи другите деца се откажуваат од обидите да започнат интеракција или игра со нив, во училиште или на игралиште.

Флексибилно однесување

Лицата со аутизам имаат многу ригидно однесување и многу ограничен круг на интереси и активности. Тие сакаат да следат прецизни дневни активности. Може да бидат многу приврзани за навидум обични предмети, како на пример камчиња, и да инсистираат секаде да ги носат со себе. Едно исто движење на телото може да се повторува постојано, како на пример движење на прстите, или пак предметите да се користат на ограничен начин (редење моливчиња во еден ист редослед). Кога овие опсесивни активности или рутини ке бидат неочекувано нарушени или променети лицето станува вознемирено. Едукативните програми мора да го земат сето ова предвид. Тие треба да имаат функција да ја намалат опсесијата на лицето кое има проблематично однесување и да го охрабрат/поттикнат да биде пофлексибилно во оние области во кои може да се постигне напредок.

Се соочив овие месеци со родители чии деца со атипичен развој биле подложни на булинг во училиштето каде посетуваат настава со што тука треба да се работи на целокупната свесност на општеството.

Имате напишано и книга „Гласот од тишината“, во која зборувате за целото ваше искуство. Што се надевавте дека ќе постигнете со оваа книга? Каква порака се стремите да пренесете?

Воопшто не се надевав на ништо да постигнам, но ме изненади тоа што книгата допре до многумина , во неа се напишани сите мои падови и подеми, кои секоја индивидуа ги поминува или веќе поминала. Преку оваа книга им порачувам на сите оние што минуваат низ тежок период од животот дека не се сами,  но и дека треба да го забават темпото на забрзаниот живот, бидејќи трчајќи по материјалното, ги губиме душата и љубовта. Драго ми е што мојата книга поттикнала многу личности да почнат да работат на себе и да сфатат никогаш не е доцна за нов почеток.

Каде да се обратат родителите кои се сомневаат дека нивното дете има аутизам? Постојат ли посебни организации и групи за поддршка?

Веднаш по промоцијата на книгата со поттик од блиски луѓе и поддршка од семејството го основав Здружението за личен развој, едукација и психолошка помош и поддршка ГЛАСОТ ОД ТИШИНАТА-СКОПЈЕ,  со следниве цели:

  • Поттикнување на семејствата и локалната заедница за вклучување во процесот на образование на децата и потребата од психолошка помош и поддршка на лицата со попреченост и нивните семејства
  • Психолошка помош и поддршка на деца и родители на деца со посебни потреби
  • Стручно психолошко советување за менталното здравје
  • Психолошка поддршка и консултации за потешкотии во училиште, семејство, партнерство и проблем на работно место
  • Делување во насока на унапредување и усовршување на психолошката состојба на лицата со попреченост во согласност со поединечните потреби и способности на лицата со попреченост со цел унапредување на нивното ментално здравје и психолошка состојба
  • Психо-социјална поддршка на најранливите социјално загрозени граѓани, лицата со попреченост и нивните семејства
  • Индивидувално, семејно и системско советување
  • Работа на себе, личен раст и развој
  • Едукација на населението за прифаќање на различностите како и едукација за можностите за покренување иницијативи на граѓани, преку организација на дебати, работилници, јавни трибини
  • Создавање различни можности за креативно изразување на децата со попреченост
  • Подготовка и реализација на кампањи, јавни и забавни настани и предавања за јакнење на јавната свест по однос на ова прашање
  • Едукација на друштва, бизнис секторот и граѓаните од сферата на прифаќање на различностите, инклузија и еднаквоста
  • Обуки за наставници, лекари и родители на деца со посебни потреби
  • Поттикнување на поголем пристап до образовните процеси, културата и спортот на маргинализираните и ранливите групи на граѓани – лицата со попреченост и нивните семејства.

Други неспоменати цели кои ќе произлезат од потребите и работењето на Здружението, а кои се во согласност со позитивните прописи на Р. Македонија.

Доколку им е потребен совет мислење може секако да ме контактираат.

Разговарала: Марија Лукаревска

ФОТО: ПРИВАТНА АРХИВА

ДОБРО УТРО е дневен информативен портал. Информациите се од секојдневни !

Дизајн GLOBAL NET. Хостирано од MAX HOSTING